Nội dung: Thơ, hình ảnh, âm nhạc, tâm tình, tình yêu, triết lý mà Đổ-Nguyễn và bè bạn quan tâm. Mong có feedback của các bạn ghé thăm blog.Cám ơn các bạn và chúc an vui nhé!/ ĐN
Thursday, 1 October 2015
doc tho Nguyen Trai nho ve Ngộ
Mưa đêm
Mưa đêm
Hơi thu ánh sáng nhạt nhòa,
ChuốI xanh bên cửa tiễn đưa đêm dài.
Ba mươi năm trước lỗi lầm,
Giờ nghe hốI tiếc mưa rơi bên thềm!
ĐỗNguyễn/ 1.Oktober 2015
dựa theo bài thơ Dạ Vũ của TMinh Tông
Ly thu
“Nhiều người đàn ông có tiếng đại gia, khi chia tay bạn gái là thu sạch tài sản hứa cho, hoặc tố bạn gái cho đến mức không cất mặt lên được. Tôi nghĩ, thứ ấy khó gọi là đàn ông. Thật may mắn, vì tôi đã từng yêu vài người, những người ấy khi đã chia tay đều không ứng xử tệ với tôi.” – Người mẫu Ngọc Trinh cho biết
2. Đàn ông khi yêu, giống như việc đứa trẻ được chiều. Cô gái tựa người mẹ, người chị, liên tục lôi kẹo ngọt ra dụ. Mỗi lần, cô gái đưa chiếc kẹo ra dụ, đứa trẻ lớn xác lại thơm thít má cô. Nhiều lúc, cô gái sẽ chột dạ về đứa trẻ: Hổng biết đứa trẻ thích vị ngọt của kẹo hay thích cô gái. Cô gái sẽ nhận thấy sự hụt hẫng nếu như một ngày không lôi kẹo ra dụ. Vậy đó, đàn ông ưa ngọt, mà nấu kẹo ngọt thì không phải sở trường của tôi, nhiều lúc tôi ưa nấu kẹo cứng, nhai mỏi răng.
3. Tôi thích đàn ông quân tử vì bạn trai tôi là mẫu người kiểu ấy. Chúng tôi hay giận dỗi nhau vì nhiều chuyện trong hơn 1 năm qua, nhưng sau mỗi lần giận dỗi tưởng như chia tay, thì tôi nhận thấy sự quân tử trong anh ấy. Luôn luôn lo lắng cho tôi đến phút cuối, dù kết cục chuyện tình yêu có đi đến đâu. Tôi thấy đó là nghĩa cử đẹp. Nhiều người đàn ông có tiếng đại gia, khi chia tay bạn gái là thu sạch tài sản hứa cho, hoặc tố bạn gái cho đến mức không cất mặt lên được. Tôi nghĩ, thứ ấy khó gọi là đàn ông. Thật may mắn, vì tôi đã từng yêu vài người, những người ấy khi đã chia tay đều không ứng xử tệ với tôi.
4. Tôi sẽ không biết cảm giác yêu là như thế nào nếu như không gặp người đàn ông hiện tại. Trước anh, tôi từng quen 3 người, đơn thuần chỉ là quen nhau, họ thương mình và lo lắng cho mình. Mọi thứ lúc ấy đối với tôi là: Chỉ quen người đàn ông biết lo cho mình, gia đình của mình. Nhiều người gọi đó là sống nhờ bạn trai, tôi không phủ nhận. Vì khi đó tôi chỉ có sắc đẹp, tuổi trẻ chứ sự nghiệp và công việc chưa được vững chãi như ngày hôm nay. Và, ngay với người đàn ông hiện tại, khi chúng tôi yêu nhau được 2 năm, khi yêu anh ấy tôi 19 tuổi. Tôi vẫn cứ nghĩ đơn giản: Yêu tôi tốn kém lắm! Yêu không có tiền cạp đất mà ăn. Thế nhưng, tình yêu đã đến, không có tiền của anh ấy tôi vẫn không cạp đất. Tôi biết mình yêu đến mức đau đớn, có khi mình có cảm giác con tim mình bị dao đâm xuyên thấu. Mình đau, mình khóc muốn quỵ. Tôi đã khóc trắng 4 đêm liên tiếp, mắt muốn mờ. Giờ thì tôi hiểu tình yêu là thế nào rồi! Nó thật khủng khiếp, nó có thể đốt trụi con người ta thành 1 cái xác không hồn xấu xí. Nó khiến bạn xinh như 1 bông hoa nhưng cũng sẽ hong khô bạn thành đám củi tàn, nên giữ con tim mình thật chặt, kẻo lại đau.
5. Tôi không phủ nhận đàn ông đơn thuần chỉ là giống đực. Họ thích yêu chiều, nhẹ nhàng và mới mẻ. Mình có là người đẹp nhất đất nước thì họ vẫn mong muốn qua đêm với một cô gái chân cong, cóc xoài ổi ghim. Đừng đánh giá đạo đức với họ, họ sẽ ngột ngạt, khổ sở mà hét lên rằng: Anh yêu em, những cô gái kia chỉ là qua đường. Khi này, hãy cố gắng thở hít thật sâu cho phổi của bạn có không khí, não vẫn được bơm đầy máu. Bạn hãy coi sự ngoại tình kia chỉ là phút chớp nhoáng, là bản năng giống đực chứ không phải quy chuẩn đạo đức? Trái tim, lý trí và tâm hồn của anh ấy bạn vẫn sở hữu mà? Nhưng xin lỗi! Tôi có đẹp nhưng tôi không có khùng nên tôi không thể yêu ai đó vô điều kiện.
6. Tôi không bao giờ quan tâm đến người đàn ông nào khác ngoài bạn trai mình. Tôi sẽ chỉ quan tâm đến người khác khi đã chia tay anh ấy và quên đi được anh ấy. Nếu chưa quên, thì ngày nào tôi cũng lôi anh ấy với mối tình này ra để gặm nhấm đến khi không còn đau nữa thì thôi. Nên, không có chuyện chia tay là đi ngay với người khác, tôi không thuộc dạng này.
8. Tôi là một cô gái độc lập về tài chính. Tôi trẻ và đẹp. Vậy nên, nếu không yêu tôi sẽ không cưới. Mà nếu cưới rồi, sinh con đẻ cái, tình yêu khi đó có hết sạch rồi thì tôi cũng sẽ chia tay. Không phải mình chia tay để đi lấy người khác, mà mình chia tay để mình sống cuộc sống của mình, anh ấy sống cuộc sống của anh ấy. Tất nhiên con cái vẫn là con cái, chẳng có ba mẹ nào đi bỏ con mình. Với tôi, không có chuyện cố gắng níu kéo ba cho đám nhỏ. Nhưng, đấy là điều tôi đang suy nghĩ, còn vài năm nữa thì cũng khó nói. Chẳng ai nói trước được kết quả của một câu chuyện chưa diễn ra.
9. Còn hiện tại thì thế nào? Tôi đang có một người bạn trai lãng tử, quân tử. Anh ấy tạo cho tôi niềm tin về người đàn ông vững chãi, người đàn ông chung thuỷ, nhưng một ngày tôi ngộ ra chỉ có người đàn ông vững chãi còn ở đấy, sự chung thuỷ chẳng có ở đàn ông.
Tôi từng nghĩ: Mình sẽ chẳng yêu được người đàn ông nào tốt hơn anh ấy và tử tế hơn anh ấy. Điều đó là sự thật!
Tôi cũng ngộ ra: Tình yêu không bao giờ là mãi mãi, nó chỉ mãi mãi trong thời gian yêu mà thôi. Vậy nên, tôi cứ yêu trọn vẹn anh ấy ngày hôm nay, còn mai thì để mai tính.
Ngọc Trinh (Sài Gòn T9.2015)
http://m.afamily.vn/
Rêu xanh
Rêu xanh
Vườn xưa thiếu bóng người về,
Ôm thân hiu quạnh não nề lá rơi
Em về trải bước rêu phong,
Như xưa tinh nghịch một thời tuổi thơ
DoNguyen
20.9.2015
Họa thơ của VienKhong
Vườn nay u tịch rêu phong
Chân mềm, rêu ấm thong dong tháng ngày
Thu về vàng lá vương tay
Ánh mắt tinh nghịch nhìn nay hiền từ
Căn duyên em xuống tóc tu
"Ngày sau sỏi đá" cũng đà rêu phong...
VienKhong
20.9.2015
Tiễn bạn
Trong khi đoàn làm phim Ngọc-Trinh cứ miệt mài làm phim ở Hồng-Ngự.
DN thì vẫn miệt mài lấy hứng đó làm "sự nghiệp" thơ ca của mình.
Hồi chiều DN được mời tham dự 1 buổi thông tin về đầu tư..
Vui..
Về nhà, tiếp tục làm thơ..
Tiễn bạn
Những ngày thân ái mới qua,
Bâng khuâng tiễn bạn trời mờ khói sương.
Mái chèo khuấy nước Lạc dương,
Nghe chuông chùa đổ bến đò Quảng lăng.
Sáng nay là lúc chia tay,
Bao giờ gặp lại ai nào biết đâu.
Việc đời như sóng thuyền nâu,
Lênh đênh cứ mãi bao giờ dừng chân!
DN/ Do 24.9.2015
dua theo y tho Vi Ung Vat (1)
--
1.
初发扬子寄元大校书
作者:韦应物
Sơ Phát Dương Tử Ký Nguyên Đại Hiệu Thư
Từ bến sông Dương Tử, gửi quan hiệu thư Nguyên Đại
Tác giả: Vi Ứng Vật
凄凄去亲爱,泛泛入烟雾。
归棹洛阳人,残钟广陵树。
今朝为此别,何处还相遇。
世事波上舟,沿洄安得住。
Thê thê khứ thân ái, phiếm phiếm nhập yên vụ.
Quy trạo Lạc Dương nhân, tàn chung Quảng Lăng thụ.
Kim triêu vi thử biệt, hà xứ hoàn tương ngộ.
Thế sự ba thượng chu, diên hồi an đắc trú.
Suối xanh
Mình về đến bến Ngự-Hồng,
Theo dòng suối biếc từ xa trong ngần.
Uốn theo vách núi bao lần,
Lượn quanh trăm dặm chảy chừ đến đây.
Khi thì ào ạt thác ghềnh,
Khi thì tĩnh lặng thông gầy đứng soi.
Ô kìa rau hạnh bồng bềnh,
Nước kia trong vắt in hình mỹ nhân.
Tâm ta vốn thích an nhàn,
Dòng xanh lặng lẽ nhẹ nhàng mênh mông
Mời ai lưu lại thạch bàn,
Buông cần câu xuống lững lờ mây bay!
DN/ 25.09.2015 trong mùa Song Ngoc làm phim ở Hồng-ngự
Giang Sinh nam nao..
Nhớ bạn ở Oberstdorf
Tháng ba tuyết dày ghê,
Đi qua biên giới Đức đến Áo!
Chân nhảy lún tuyết mềm.
DN/ nhớ chuyến đi Wanderung xa xưa..
Tuesday, 29 September 2015
Đãng và Trinh
Hồng-Ngự
Nắng chiều chiếu xóm làng êm,
Đám trâu cùng với đàn dê về chuồng.
Ô kìa một lão mục đồng,
Tựa vào cây gậy đứng chờ cửa vô.
Chim trĩ kêu, lúa đơm hoa,
Con tằm đà ngủ lá dâu im lìm.
Nông phu kịp vác cuốc kìa,
Gặp nhau trao đổi vài lời thăm nhau.
Bây chừ nhàn dật xóm nhà,
Ngâm nga ta hát bài ca Trinh về!
ĐỗNguyễn/ 26.9.2015
Nhân đoàn phim Ngoc-Trinh, Vũ Ngọc Đãng về Hồng-Ngự làm phim.
--
dựa trên ý của Vương Duy..
Ngu day
cafe mot minh
Thức
Mở màn hình to ra,
Vào sân chơi, phòng học thảnh thơi
Mời mọi người ly cafe buổi sáng!
ĐỗNguyễn
Thơ tháng 9. 2015 (8-29)
cánh diều của Công
8.
Thức
Mở màn hình to ra,
Vào sân chơi, phòng học thảnh thơi
Mời mọi người ly cafe buổi sáng!
9.
Hồng-Ngự
Nắng chiều chiếu xóm làng êm,
Đám trâu cùng với đàn dê về chuồng.
Ô kìa một lão mục đồng,
Tựa vào cây gậy đứng chờ cửa vô.
Chim trĩ kêu, lúa đơm hoa,
Con tằm đà ngủ lá dâu im lìm.
Nông phu kịp vác cuốc kìa,
Gặp nhau trao đổi vài lời thăm nhau.
Bây chừ nhàn dật xóm nhà,
Ngâm nga ta hát bài ca Trinh về!
DN/ 26.9.2015
Nhân đoàn phim Ngoc-Trinh, Vũ Ngọc Đãng về Hồng-Ngự làm phim.
--
dựa trên ý của Vương Duy..
渭川田家
作者:王维
Vị Xuyên Điền Gia
Tác giả: Vương Duy
斜阳照墟落,穷巷牛羊归。
野老念牧童,倚杖候荆扉。
雉[句隹]麦苗秀,蚕眠桑叶稀。
田夫荷锄至,相见语依依。
即此羡闲逸,怅然吟式微。
Tà dương chiếu khư lạc,cùng hạng ngưu dương quiv
Dã lão niệm mục đồng, ỷ trượng hậu kinh phi.
Trĩ cấu mạch miêu tú, tàm miên tang diệp hi.
Điền phu hạ sừ chí, tương kiến ngữ y y.
Tức thử tiễn nhàn dật, trướng nhiên ngâm thức vi.
10.
Nhớ bạn ở Oberstdorf
Tháng ba tuyết dày ghê,
Đi qua biên giới Đức đến Áo!
Chân nhảy lún tuyết mềm.
DN/ nhớ chuyến đi Wanderung xa xưa..
11.
Ghé quán cũ
Đi vào đường Schulstrasse,
Quán ăn người Tàu món thịt trứng à la Mao,
Im lìm, đóng cửa rồi!
DN/ tiếc quán Tao-Tao
12.
Suối xanh
Mình về đến bến Ngự-Hồng,
Theo dòng suối biếc từ xa trong ngần.
Uốn theo vách núi bao lần,
Lượn quanh trăm dặm chảy chừ đến đây.
Khi thì ào ạt thác ghềnh,
Khi thì tĩnh lặng thông gầy đứng soi.
Ô kìa rau hạnh bồng bềnh,
Nước kia trong vắt in hình mỹ nhân.
Tâm ta vốn thích an nhàn,
Dòng xanh lặng lẽ nhẹ nhàng mênh mông
Mời ai lưu lại thạch bàn,
Buông cần câu xuống lững lờ mây bay!
DN/ 25.09.2015 trong mùa Song Ngoc làm phim ở Hồng-ngự
13.
Suối xanh
Mình về đến bến Hoàng-Hoa,
Theo dòng suối biếc từ xa trong ngần.
Uốn theo vách núi bao lần,
Lượn quanh trăm dặm chảy chừ đến đây.
Khi thì ào ạt thác ghềnh,
Khi thì tĩnh lặng thông gầy đứng soi.
Ô kìa rau hạnh bồng bềnh,
Nước kia trong vắt in hình cỏ lau.
Tâm ta vốn thích an nhàn,
Dòng xanh lặng lẽ nhẹ nhàng mênh mông
Mời ai lưu lại thạch bàn,
Buông cần câu xuống lững lờ mây bay!
DN/ 25.09.2015
--
Ngay mai se lam bai tho moi, dua theo y cua bai tho Vuong Duy (1):
Hinh: Danang/ 2007
1.
Thanh Khê
Tác giả: Vương Duy
Ngôn nhập Hoàng Hoa xuyên, mỗi trục thanh khê thủy.
Tùy sơn tương vạn chuyển, thú đồ vô bách lý.
Thanh huyên loạn thạch trung, sắc tĩnh thâm tùng lý.
Dạng dạng phiếm lăng hạnh, trừng trừng ánh giả vĩ.
Ngã tâm tố dĩ nhàn, thanh xuyên đạm như thử.
Thỉnh lưu bàn thạch thượng , thùy điếu tương dĩ hỉ.
青溪
作者:王维
言入黄花川,每逐青溪水。
随山将万转,趣途无百里。
声喧乱石中,色静深松里。
漾漾泛菱荇,澄澄映葭苇。
我心素已闲,清川澹如此。
请留盘石上,垂钓将已矣。
14.
Trong khi đoàn làm phim Ngọc-Trinh cứ miệt mài làm phim ở Hồng-Ngự.
DN thì vẫn miệt mài lấy hứng đó làm "sự nghiệp" thơ ca của mình.
Hồi chiều DN được mời tham dự 1 buổi thông tin về đầu tư..
Vui..
Về nhà, tiếp tục làm thơ..
Tiễn bạn
Những ngày thân ái mới qua,
Bâng khuâng tiễn bạn trời mờ khói sương.
Mái chèo khuấy nước Lạc dương,
Nghe chuông chùa đổ bến đò Quảng lăng.
Sáng nay là lúc chia tay,
Bao giờ gặp lại ai nào biết đâu.
Việc đời như sóng thuyền nâu,
Lênh đênh cứ mãi bao giờ dừng chân!
DN/ Do 24.9.2015
dua theo y tho Vi Ung Vat (1)
--
1.
初发扬子寄元大校书
作者:韦应物
Sơ Phát Dương Tử Ký Nguyên Đại Hiệu Thư
Từ bến sông Dương Tử, gửi quan hiệu thư Nguyên Đại
Tác giả: Vi Ứng Vật
凄凄去亲爱,泛泛入烟雾。
归棹洛阳人,残钟广陵树。
今朝为此别,何处还相遇。
世事波上舟,沿洄安得住。
Thê thê khứ thân ái, phiếm phiếm nhập yên vụ.
Quy trạo Lạc Dương nhân, tàn chung Quảng Lăng thụ.
Kim triêu vi thử biệt, hà xứ hoàn tương ngộ.
Thế sự ba thượng chu, diên hồi an đắc trú.
15.
Tam dan len bai tho de thuong, nhe nhang cua nha tho Duong Vi Ung Vat; nay mai DN se lam bai tho (làm xong rồi, xem dưới)
dua tren y bai tho nay.(1)
DN/ khuya
Tam hinh: Ca hoi chien dep khong?
--
Khách về
Phương đông khách mới trỡ về
Bá-lăng mưa lạnh áo mềm ướt vai.
Hỏi rằng khách đến làm chi,
Người về chợ núi búa thì tìm mua.
Mịt mù hoa nở rạng ngời,
Yến thì dựng tổ líu lo rộn ràng.
Mới đây mà đã xuân sang,
Tóc mai cũng úa tháng ngày dần qua.
DN
24. 09.2015
--
(1)
长安遇冯著
作者:韦应物
Trường An Ngộ Phùng Trứ
Tác giả: Vi Ứng Vật
客从东方来,衣上灞陵雨。
问客何为来,采山因买斧。
冥冥花正开、扬扬燕新乳。
昨别今已春,鬓丝生几缕。
Khách tòng đông phương lai,
Y thượng Bá Lăng vũ.
Vấn khách hà vị lai,
Thái Sơn nhân mãi phủ.
Minh minh hoa chính khai,
Dương dương yến tân nhũ.
Tạc biệt kim dĩ xuân,
Mấn ty sinh kỷ lũ.
16.
Than moi cac anh chi cung xem bai tho DN moi lam toi nay;
Tam hinh do DN chup may cay cot Korinth cua Pantheon, Paris thang 8 vua qua:
Tùy duyên
Ý nhàn không thể bớt đi,
Tùy duyên đây đó an vui hợp tình.
Gió chiều thổi chiếc thuyền xinh,
Đường hoa dẫn lối ta tìm suối mơ.
Đêm về chuyển tới hang tây,
Lìa xa ngọn núi ngắm đầy sao Nam.
Sương hồ bay tỏa mênh mang,
Trăng rừng xuống thấp xa xa núi đồi
Việc đời cứ thế đầy vơi,
Xin làm ông lão cầm câu an nhàn!
DN/ mày mò làm bài thơ này, truy cứu tự điển quá chừng..
Dựa ý trên bài thơ Đường của Kỳ vô Tiềm (1)
Nhưng chắc là an nhàn hơn đoàn phim Ngọc Trinh ở Đồng tháp..
--
1.
春泛若耶溪
作者:綦毋潜
Xuân Phiếm Nhược Da Khê
Tác giả: Kỳ Vô Tiềm
幽意无断绝,此去随所偶。
晚风吹行舟,花路入溪口。
际夜转西壑,隔山望南斗。
潭烟飞溶溶,林月低向后。
生事且弥漫,愿为持竿叟。
U ý vô đoạn tuyệt, thử khứ tùy sở ngẫu.
Vãn phong xuy hành chu, hoa lộ nhập khê khẩu.
Tế dạ chuyển tây hác, cách sơn vọng Nam đẩu.
Đàm yên phi dung dung, lâm nguyệt đê hướng hậu.
Sinh sự thả di man, nguyện vi trì can tẩu.
17.
"Người hạnh phúc nhất không hẳn là người có được những thứ tốt nhất. Họ chỉ là những người biết tận dụng tốt nhất những thứ họ có"
18.
Khuya roi, do do, mai se viet bai tho dua tren y tho
cua Manh Hao Nhien..
Ban dau, DN du tinh se lam tho vao ngay mai..
Tuy nhien, khuya nay tam lam xong..
Co le, trong thoi gian nay DN co hung lam tho, hihi..
Enjoy it!
DN
Nguon hinh: DN chup vao thang 8/ Paris, L'arc de triomphe
--
Ôm đàn
Nắng chiều Tây-lĩnh hôm nay,
Nhiều hang và hố vẫn còn tối tăm
Cây tùng trong ánh trăng thanh,
Tai nghe tiếng gió suối reo lạnh lùng
Không còn thấy dáng tiều phu,
Chim chiều mỏi cành ngủ trong núi rừng
Bạn ta hẹn sẽ về đây,
Ta ôm đàn đợi, đường này đơn côi.
DN/ đêm 23.09.2015
--
宿业师山房待丁大不至
作者:孟浩然
Túc Nghiệp Sư Sơn Phòng Đãi Đinh Đại Bất Chí
Tác giả: Mạnh Hạo Nhiên
夕阳度西岭,群壑倏已暝。
松月生夜凉,风泉满清听。
樵人归尽欲,烟鸟栖初定。
之子期宿来,孤琴候萝径。
Tịch dương độ tây lĩnh, quần hác thúc dĩ mính.
Tùng nguyệt sinh dạ lương, phong tuyền mãn thanh thính.
Tiều nhân quy dục tận, yên điểu thê sơ định.
Chi tử kỳ túc lai, cô cầm hậu la kính.
19.
DN dang doc ky su ve song Hoang ha, nghe nhac den con duong to lua..
Xin gioi thieu voi anh chi 1 hang dong kieu Kien truc hang dong, Trong hang Don Hoang co nhieu tuong phat, tranh tren tuong..O day, cac hoc gia cung tim ra cac ban Kinh Phat co xua..
DN
Day la hang Mac-Cao/ Hang Don Hoang, tinh Cam Tuc, Trung quoc.
" Hang Mạc Cao là một ngôi nhà đá có quy mô lớn nhất, nội dung phong phú nhất và có giá trị nghệ thuật cao nhất Trung Quốc còn tồn tại cho đến ngày nay. Các tác phẩm nghệ thuật chủ yếu trong ngôi nhà đá này là các tượng điêu khắc và các bức bích họa. Hiện nay nơi này còn có 492 hang động, 45.000m² bích họa và 2415 pho tượng, 5 ngôi nhà gỗ từ đời Đường, Tống. Năm 1987 hang Mạc Cao đã được UNESCO công nhận là "Di sản văn hóa thế giới".
Nguon hinh: https://vi.wikipedia.org/wiki/Hang_M%E1%BA%A1c_Cao…
20.
Đêm qua, sáng lại, DN viết được bài thơ này nhân đọc thơ Đỗ Phủ.
Enjoy it!
DN/ Hinh chup khi DN bay ngang TQ/ Nga..2007
Ngắm núi
Chia đôi Tề Lỗ đã rồi xa xưa.
Khen thay tạo hóa thuở nào,
Vẽ lên những nét trắng đen lẫy lừng.
Mây trôi lơ lững bâng khuâng,
Chim về sảy cánh quanh quanh lượn nhìn.
Ước sao lên tuốt đỉnh kia,
Mà nhìn núi thấp nhấp nhô sơn hà!
DN/ Đang xem ký sự sông Hoàng hà và đoàn làm phim
Ngọc Trinh đang quay ở Đồng tháp VN
--
望岳
作者:杜甫
Vọng Nhạc
Tác giả: Đỗ Phủ
岱宗夫如何,
齐鲁青未了。
造化钟神秀,
阴阳割昏晓。
荡胸生层云,
决眦入归鸟。
会当凌绝顶,
一览众山小。
Đại tông phu như hà,
Tề Lỗ thanh vị liễu.
Tạo hóa chung thần tú,
Âm dương cát hôn hiểu.
Đãng hung sinh tằng vân,
Quyết tí nhập quy điểu.
Hội đương lăng tuyệt đỉnh,
Nhất lãm chúng sơn tiểu.
21.
Mời anh chị xem bài thơ Trăng mới viết xong.
Enjoy it!
DN
Trăng
Một bầu rượu quý thân gầy bóng mai.
Nâng ly rượu đỏ mời trăng,
Ánh trăng với bóng thêm ta ba người.
Trăng không biết uống thì thôi,
Cụng ly chiếc bóng vui ngồi bên ta.
Ta ca trăng cũng bồi hồi,
Khi người nhảy múa bóng thời lung linh.
Giao hoan lúc tỉnh gọi là,
Lúc say tạm nghỉ nghiêng nghiêng mây trời.
Cùng nhau kết bạn tình xuân,
Rồi sau lại sẽ trùng phùng ngày xa!
DN/ nhân đọc bài thơ Lý Bạch (1) trong tuần lễ theo dõi
đoàn làm phim ở Đồng tháp của Vũ ngọc Đãng và Ngọc Trinh
Nguon hinh: http://i.imgur.com/G4AOcso.jpg
--
1.
月下独酌
作者:李白
花间一壶酒,独酌无相亲。
举杯邀明月,对影成三人。
月既不解饮,影徒随我身。
暂伴月将影,行乐须及春。
我歌月徘徊,我舞影零乱。
醒时同交欢,醉后各分散。
永结无情游,相期邈云汉。
Nguyệt Hạ Độc Chước
Tác giả: Lý Bạch
Hoa gian nhất hồ tửu, độc chước vô tương thân.
Cử bôi yêu minh nguyệt, đối ảnh thành tam nhân.
Nguyệt ký bất giải ẩm, ảnh đồ tùy ngã thân.
Tạm bạn nguyệt tương ảnh, hành lạc tu cập xuân.
Ngã ca nguyệt bồi hồ, ngã vũ ảnh linh loạn.
Tỉnh thì đồng giao hoan, tuý hậu các phân tán.
Vĩnh kết vô tình du, tương kỳ diểu Vân Hán.
May hom roi, theo doi doan lam phim cua Ngoc Trinh o Dong Thap va cac de tai khac.. Toi nay, nhan doc 1 bai tho duong cua Vuong Duy, DN co lam may cau tho, xin moi anh chi xem va binh nhe! Thx
DN
22.
Tống biệt
Anh ở phương nào, chừ đến đây?
- Về đây ẩn dật núi Nam,
Xin người đùng hỏi, mây ngàn bay bay!
DN
Làm thơ dựa ý của bài thơ Vương Duy (1):
Nguon hinh: DN chup tren chuyen bay qua Thanh Hai, noi day la thuong nguon cua song Mekong..
--
(1)
作者:王维
下马饮君酒,
问君何所之。
君言不得意,
归卧南山陲。
但去莫复问,
白云无尽时。
Hạ mã ẩm quân tửu,
Vấn quân hà sở chi ?
Quân ngôn bất đắc ý,
Quy ngoạ Nam Sơn thuỳ.
Đản khứ mạc phục vấn,
Bạch vân vô tận thì!
23.
Rêu xanh
Vườn xưa thiếu bóng người về,
Ôm thân hiu quạnh não nề lá rơi
Em về trải bước rêu phong,
Như xưa tinh nghịch một thời tuổi thơ
24.
Hi các Anh chi,
Hôm nay, thu bay, DN duoc gap mot anh ban nguoi Viet, hai anh em den tham vuon tao cua anh ấy..
Hai anh em ngoi o vuon, uong nuoc dua (mua o mot tiem VN), han huyen vui ve..
Ve nha, DN duoc nghi, luc thuc day, vao chia se tam hinh cay tao tren manh dat vuon rat dep..
Thăm vườn anh Nhân,
Về vườn hoa quả xanh tươi,
Trời Âu một thuở táo lên đầy cành.
Hàn huyên bao chuyện ngày xa,
Bên trời mây trắng thanh thanh núi đồi.
DN/ Hồng hoa sơn lộ
13.Sept. 2015
25.
Thu về
Mùa hè đã qua đi rồi bạn nhỉ,
Thu đang về ta với vạn trời mây.
Lá sẽ vàng vang rộn cả cánh rừng,
Chân xào xạc nghe vô thường ca hát!
DN/Germany
26.
DN thử dịch 1 đoạn thơ của Apolinaire (1):
..
Mirabeau
Tay trong tay
mặt nhìn mặt,
Trong khi đó bên dưới
Chiếc cầu của vòng tay ôm nhau của chúng ta đang trôi
Cùng sóng triền miên chảy lững lờ
Ngày đã qua
Nhưng anh còn ở lại..
..
--
(1)
Les mains dans les mains restons face à face
Tandis que sous
Le pont de nos bras passe
Des éternels regards l'onde si lasse
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
27.
Cổng Torii
Torii hình tượng đơn sơ
Chiếc cổng đỏ tía chơ vơ gọi mời
Phương đông ấm nắng mặt trời
Phương tây trời lặn vô thường Torii
DN
28.
Tình yêu
Dưới chân cầu Mirabeau
dòng Seine chảy
Như
tình yêu
của chúng ta!
hãy nhớ rằng
Nỗi đau
luôn đến sau
niềm vui!
Hãy
để đêm trôi qua,
Ngày đi,
còn tôi ở lại..
--
DN
Nhân thăm cầu Mirabeau và đọc thơ Apolinaire 8.2015
29.
DN thử dịch 1 đoạn thơ của Apolinaire (1):
Mirabeau
Dưới chân cầu Mirabeau dòng Seine chảy
Và tình yêu của chúng ta
Người hãy nhớ rằng
Niềm vui luôn đến sau những nỗi đau!
Ngày đi, còn tôi ở lại
--
(1)
Sous le pont Mirabeau coule la Seine
Et nos amours
Faut-il qu'il m'en souvienne
La joie venait toujours après la peine
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
Bài thơ của Apolinaire đã thôi thúc NN ra cây cầu Mirabeau/ Seine này.. Mời anh chị cùng thưởng thức nhé:
1) Thơ của DN:
Nước sông nhẹ sóng chảy chân cầu,
Sáng sớm cơn mưa lạnh mái đầu (1)
Chim trắng bổng vờn trong gió thoảng,
Mirabeau lộng lẫy sắc màu!
(1) Vì mái tóc đã được xuống, chuẩn bị 1 tuần Thiền tập ở Paris „smile“-Emoticon
2)
Le Pont Mirabeau- Guillaume Apollinaire
Sous le pont Mirabeau coule la Seine
Et nos amours
Faut-il qu'il m'en souvienne
La joie venait toujours après la peine
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
Les mains dans les mains restons face à face
Tandis que sous
Le pont de nos bras passe
Des éternels regards l'onde si lasse
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
L'amour s'en va comme cette eau courante
L'amour s'en va
Comme la vie est lente
Et comme l'Espérance est violente
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
Passent les jours et passent les semaines
Ni temps passé
Ni les amours reviennent
Sous le pont Mirabeau coule la Seine
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
Guillaume Apollinaire (1880 - 1918)
Thơ tháng 9. 2015 (7)
Mời anh chị xem bài thơ mới..
Dựa ý Vi Ứng Vật
--
Khách chưa ngủ
Hạ buồm đậu ở trấn Hoài,
Đổ thuyền trên trạm đơn côi một mình.
Mênh mông gió thổi sóng lên,
Mịt mù ngày ngã về đêm mờ dần.
Người về thành quách tối tăm,
Ô kìa nhạn hạ cù lao sáng màu.
Đêm khuya nằm nhớ ải Tần,
Nghe chuông thao thức một mình tha hương!
DN
--
夕次盱眙县
作者:韦应物
Tịch Thứ Vu Di Huyện
Tác giả: Vi Ứng Vật
Lạc phàm đậu Hoài trấn, đình phảng lâm cô dịch.
Hạo hạo phong khởi ba, minh minh nhật trầm tịch.
Nhân quy sơn quách ám, nhạn hạ lô châu bạch.
Độc dạ ức Tần quan, thính chung vị miên khách.
落帆逗淮镇,停舫临孤驿。
浩浩风起波,冥冥日沉夕。
人归山郭暗,雁下芦洲白。
独夜忆秦关,听钟未眠客。
--
Vu Di là tên một huyện ở trên núi Vu Di ở phía nam hồ Hồng Trạch, thuộc quận Lâm Hoài, tỉnh An Huy ngày nay.
26.9.2015
Thơ tháng 9. 2015 (1-6)
1.
dien thoai
nhan dang lam gi do
- doc sach
sach gi
- trinh tham do nguoi nga viet
Va cu the 2 dua noi chuyen tuy hung..
Khi cham dut, minh noi..
Minh di nghi nha
Nhan tra loi ok
27. September um 20:56 ·
2.
Vườn xưa
Vườn xưa lá chuối bên đường,
Dấu chân đâu nhỉ rêu phong phủ nhiều.
Bao giờ mới có một chiều,
Rêu phong,cành chuối tưng bừng đón ai!
3.
Tan man
Nghe mot ong trong room noi chuyen
Doan viec Phat viec loai nguoi
Ngay Chu nhat vui
That la thich!
Ngoc Trinh de thuong qua
Ao dai trang
Tang banh Trung thu long den cho cac em Hong Ngu
Trong ngay sinh nhat
Sau lan lam phim nay
Da hinh thanh mot nhan vat Ngoc Trinh
Tu the khac xua!
DN/ nguong mo mot co gai tre va nhung nguoi tre tai ba va thien chi cua VN
27. September um 18:39
4.
Hom nay la Tet trung thu
Forum vui qua
Hong Ngu que nha
Co nguoi con gai
Mien Nam man ma xinh ghe
ve quay o Dong thap
Vui ghe
DN/ trong bep
27.9.2015
5.
Chùm thơ
1. Day voi
Vao bep mat troi chieu sang vao cua so
Mo laptop
Mo room
De nhac
Bat nuoc nong
Rua cai khay
Rua dia
Rua ly cafe
Lam caphe
Dallmayr
Mat net
Lai khoi dong
Tinh co ta gap nho..
Trong nang chieu may bay..
Thoi di
Lu khach van di
Xa nha
Ba lo se nhe thoi
Di tiep
Con viec de lam
Con nguoi de gap
De vui
De yeu thuong
Sach
Nhac
Tu tuong
Triet
Hoi hoa
Nghe thuat
Toi co nguoi em nho
Xinh xinh doi hang mi..
DN/ moi cafe !
27.9.2015
Khiến nhớ lại
Giang hồ tay sách tay đàn,
Ôm eo Năm-Sáu vút ngàn quê hương.
Bao năm tỉnh giấc mộng đào,
Một đời phiêu bạc, chốn nào thong dong?
DN/ Mùa eo 56
--
Khiển hoài
Lạc phách giang hồ tái tửu hành
Sở yêu tiêm tế chưởng trung khinh
Thập niên nhất giác Dương Châu mộng
Doanh đắc thanh lâu bạc hãnh danh.
七言絕句
杜牧
遣懷
落魄江湖載酒行, 楚腰纖細掌中輕。
十年一覺揚州夢, 贏得青樓薄倖名。
With my wine-bottle, watching by river and lake
For a lady so tiny as to dance on my palm,
I awake, after dreaming ten years in Hồng-Ngự,
Known as fickle, even in the Street of Blue Houses.
Wednesday, 23 September 2015
10.4 2014 Dieu gian don
Mit thuong,
Bai tho nay, anh dan len hom 10 thang 4 2014, thuoc bai duoc doc kha nhieu trong blog ..
DN
Dieu gian don
Den van sang thang tu*,
Dem dai thuc giac viet bai
Van chua buon ngu..
Em ghe len chao nhe nhang,
Wow
Long nguoi nhu no hoi..
Noi chuyen dua vui
Xi xon du moi chuyen
Vui ghe
Em doi bung di an,
Cuoc dien dam cham dut
Bay gio moi buon ngu.. giac nhe nhang..
PV
Tuan le do cua Mit
Doi Phuc sinh
Tuesday, 22 September 2015
Trăng và Ngộ
Ngộ thương,
Mời em cùng xem bài thơ anh mới làm..
DN
Trăng
Một bầu rượu quý thân gầy bóng mai.
Nâng ly rượu đỏ mời trăng,
Ánh trăng với bóng thêm ta ba người.
Trăng không biết uống thì thôi,
Cụng ly chiếc bóng vui ngồi bên ta.
Ta ca trăng cũng bồi hồi,
Khi người nhảy múa bóng thời lung linh.
Giao hoan lúc tỉnh gọi là,
Lúc say tạm nghỉ nghiêng nghiêng mây trời.
Cùng nhau kết bạn tình xuân,
Rồi sau lại sẽ trùng phùng ngày xa!
ĐỗNguyễn
nhân đọc bài thơ Lý Bạch (1) trong tuần lễ theo dõi
đoàn làm phim ở Đồng tháp của Vũ ngọc Đãng và Ngọc Trinh
(2)
Nguon hinh: http://i.imgur.com/G4AOcso.jpg
--
1.
《月下独酌》
作者:李白
花间一壶酒,独酌无相亲。
举杯邀明月,对影成三人。
月既不解饮,影徒随我身。
暂伴月将影,行乐须及春。
我歌月徘徊,我舞影零乱。
醒时同交欢,醉后各分散。
永结无情游,相期邈云汉。
Nguyệt Hạ Độc Chước
Tác giả: Lý Bạch
Hoa gian nhất hồ tửu, độc chước vô tương thân.
Cử bôi yêu minh nguyệt, đối ảnh thành tam nhân.
Nguyệt ký bất giải ẩm, ảnh đồ tùy ngã thân.
Tạm bạn nguyệt tương ảnh, hành lạc tu cập xuân.
Ngã ca nguyệt bồi hồ, ngã vũ ảnh linh loạn.
Tỉnh thì đồng giao hoan, tuý hậu các phân tán.
Vĩnh kết vô tình du, tương kỳ diểu Vân Hán.
Saturday, 19 September 2015
Doc bai nay cho vui..tinh co doc duoc khi dang google 1 de tai khac..
Có người lại bảo: thanh niên thì ít tế nhị. Phải chăng đức tính tế nhị chỉ dành cho những người từng trải trên trường đời. Thực ra không phải như vậy. Tế nhị thuộc về đạo đức, một nhân cách con người.
Tính e dè là một tình cảm bình thường của con người, là chất liệu tạo thành tính tế nhị.
Ðó là về mặt nội dung, còn về hình thức thì đó là tiếng nói và lý trí của lòng tốt con người.
Những con người tự cao tự đại thì không có nhiều chất tế nhị, vì ở nơi họ không có sự tương quan giữa khả năng và quyền lợi của mình với khả năng và quyền lợi của người khác.
"Ðiều gì mình không muốn người khác làm cho mình thì mình đừng làm cho người" được xem là tiêu chuẩn để làm thước đo tính tế nhị. Bởi vì trước khi mình định làm một việc gì đó, không những cần xem xét nó có chính đáng hay không? Có hợp đạo lý làm người hay không? Mà còn cần phải xét xem những người chung quanh mình cảm nhận được hành động đó như thế nào?
Hãy thử đặt mình vào địa vị đối tượng hành động của mình để biết cảm giác của họ sẽ ra sao?
Người biết cách cư xử tế nhị sẽ mang lại sự hòa thuận vui vẻ với mọi người ở chung quanh.
Thí dụ như là:
• Khi xảy ra xích mích hay xung đột, bạn nên nhận lỗi về phần mình. Hãy nhớ câu ngạn ngữ: "Một bước lùi bằng mười bước tiến".
• Hãy kìm nén sự nóng giận của mình và dùng những lời lẽ thật tế nhị thuyết phục người khác nhận ra lỗi của mình.
• Trước hết, hãy tự trách bản thân mình vì bạn không phải là người hoàn hảo. Như người xưa đã dạy: "Tiên trách kỷ, hậu trách nhân".
• Luôn luôn giữ thể diện cho đối phương của mình, bởi vì chỉ khi bạn tôn trọng người khác thì bạn mới được họ tôn trọng lại.
• Nên nhìn nhận một cách khách quan những phần phải của họ để tự rút ra cho mình những bài học về đối nhân xử thế.
• Cố gắng tìm cách xoa dịu sự nóng nảy của họ cũng như bản thân mình bằng nụ cười tươi như hoa, hay là nói lên những câu dí dỏm hài hước để cả hai cùng biết thông cảm nhau hơn .
• Hãy bình tĩnh trước mọi tình huống. Ðừng vì một chút tự ái nông nổi của mình mà xúc phạm người khác.
• Luôn tỏ ra thật nhã nhặn. Chính thái độ ôn hoà của bạn sẽ dễ dàng thuyết phục được những người xung quanh ta.
Sự lễ độ là một trong những nét chủ yếu của văn hoá ở một con người.
Sự lễ độ cùng với cách cư xử tế nhị và những cử chỉ tao nhã sẽ tạo thành cho bạn một phong cách lịch sự khiến cho mọi người chung quanh vô cùng quý mến và nể phục bạn.
Nếu bạn nhường chỗ cho một phụ nữ hay người già trên xe bus bằng một cử chỉ lộ liễu, phô trương... thì tất nhiên trong thái độ cư xử của bạn không có tính tế nhị, và như vậy cũng chưa phải là lịch sự.
Phép lịch sự cần cả sự lặng lẽ - đó là điều cần nhớ. Tế nhị là ý thức về mức độ trong tất cả mọi lãnh vực chứ không chỉ trong cử chỉ xã giao. Thật vậy, không có gì bực mình hơn là một người nào đó mà ta không ưa lại cứ vỗ vai, vỗ lưng ta... rồi buông ra những tiếng mày, tao suồng xã mỗi lần gặp mặt.
Ngay cả giữa những người bạn thân với nhau, thì một sự "hồn nhiên" quá đáng cũng có hại nhiều hơn là có lợi.
Tế nhị không bao giờ là sự giả dối, thủ đoạn, những cái mà người ta khinh ghét nhất.
Giữa tế nhị với sự khôn vặt, giả dối có một lằn ranh nhất định. Tính tế nhị đi liền với sự chân thành và lòng tôn trọng người khác.
Người tế nhị cũng là người khiêm tốn. Không kín đáo đến mức khó hiểu, biết im lặng khi cần thiết. Không xúc phạm đến lòng tự trọng của người khác, cũng không tò mò thóc mách, không chế giễu người khác trước mặt cũng như sau lưng. Ngược lại, tế nhị cũng không phải bày tỏ lòng quan tâm quá mức cần thiết.
Có những cái vặt vãnh mà ta đừng nên xem thường, như không nên tự tiện lục túi, đọc trộm nhật ký và lưu bút, thư riêng…
Nhưng tuyệt nhiên tế nhị không đối lập với tính nguyên tắc, không đối lập với lòng can đảm đấu tranh bảo vệ chân lý, lẽ phải, đặc biệt là đối với những vấn đề lập trường, quan điểm sống, quan điểm đạo đức.
Cần phải biết phản ứng đúng lúc đối với những điều xúc phạm con người - vì đó cũng là một sự tế nhị với yêu cầu cao nhất. Chúng ta cần có sự tế nhị mang tính nguyên tắc chứ không cần sự tế nhị bao che, giản đơn.
Con người tế nhị bao giờ cũng mang vẻ đẹp của lòng nhân hậu, tinh thần cao thượng và sự hiểu biết giàu có trong đời sống.
Châu Hà
Sunday, 13 September 2015
Vao rung chieu chu nhat
Đỗ xe vespa bên cây hồng man dại,
Anh đi vào tìm thiên nhiên bóng mát!
Bỏ lại nỗi buồn vui trần thế..
Bước chân giúp đôi mắt nhìn những hàng cây xanh..
Chung quanh ta bây giờ là lá, là cây mát rượi,
Thỉnh thoảng thấy vài người lẻ loi chạy joging trên đường màu đỏ
Không gian êm đềm vắng lặng
Chỉ còn nghe tiếng chim hót đâu đó..
Bình an!
ĐỗNguyễn
Đi bộ được một vòng vài km
Chụp chừng 60 tấm hình, tìm được 1 góc chụp khác.
Tổn thất: bị ít nhất 1 nhát muỗi cắn.
Ngộ thương,
Celebration!
Hai anh em ngoi o vuon, uong nuoc dua (mua o mot tiem VN), han huyen vui ve..
Ve nha, anh duoc nghi, luc thuc day, vao day chia se tam hinh cay tao tren manh dat vuon rat dep..
Thăm vườn anh Dzân,
Về vườn hoa quả xanh tươi,
Trời Âu một thuở táo lên đầy cành.
Hàn huyên bao chuyện ngày xa,
Bên trời mây trắng thanh thanh núi đồi.
ĐỗNguyễn/ Hồng hoa sơn lộ
Friday, 11 September 2015
Xem tren net FB, thay hay hay khi luot qua, se tu tu doc , nham nhi cho vui:
DN
BÀI PHÁT BIỂU HAY TUYỆT VỜI CỦA THƯỢNG TƯỚNG LƯU Á CHÂU
Thượng tướng Lưu Á Châu sinh năm 1952, là con trai cố Thiếu tướng Lưu Kiến Đức và là con rể của Chủ tịch nước Lý Tiên Niệm, vợ ông là Lý Tiểu Lâm hiện là Phó Chủ tịch hội hữu nghị đối ngoại Trung Quốc. Ông còn là nhà văn quân đội, nhà bình luận quân sự của Trung Quốc. Lưu Á Châu từng du học và sinh sống ở Mỹ một thời gian lên tới gần 10 năm. Mấy năm trước từng giới thiệu quan điểm và phân tích cá nhân về quan hệ quốc tế với tầng lớp lãnh đạo cao cấp trong đảng và quân đội Trung Quốc. Theo tìm hiểu, những quan điểm của ông đã gây được sự chú ý mạnh mẽ của một số tướng lĩnh và giới phân tích chiến lược ở Trung Quốc, trong đó là giới sỹ quan cấp trung trong quân đội. Hiện Lưu Á Châu đảm nhiệm chức phó Chính ủy trong Bộ Tư lệnh Không quân Trung Quốc.
Tôi là người kế tục của văn hóa Trung Hoa, cũng là người phê phán nó. Trước đây, đầu tiên tôi là người kế tục nó, sau đó mới trở thành người phê phán nó. Hiện tại, đầu tiên thì tôi phê phán nó, sau đó mới là người kế tục. Lịch sử của Phương Tây là nền lịch sử cải tà quy chính từ ác trở thành thiện. Lịch sử của Trung Quốc thì ngược lại, là một bộ lịch sử đổi từ thiện sang ác.
Phương Tây cổ đại thì cái gì cũng cấm, chỉ là không cấm cái bản năng của con người. Ở Trung Quốc thì cái gì cũng không cấm, chỉ cấm độc nhất mỗi bản năng. người Phương Tây có cái hay là thể hiện được bản thân họ, thể hiện được lối tư duy, tư tưởng của cá nhân, dám thể hiện cả bản thân đang lõa thể. Người Trung Quốc thì chỉ biết mặc quần áo che ở bên ngoài, đem cả quần áo phủ lên tư tưởng. Việc mặc quần áo dễ hơn là cởi nó ra, người Phương Tây dám biểu đạt góc tối tăm của bản thân, do đó họ sẽ nhận được ánh sáng soi rọi, do đó tư tưởng của họ tung hoành khắp nơi như vó bảo mã. Chúng ta lại đi ca tụng vinh quang của bản thân, kết quả thì đem tới ngàn năm tăm tối. Triết gia người Đức Georg Wilhelm Friedrich Hegel đã nói "Trung Quốc không có triết học". Tôi cho rằng Trung Quốc mấy ngàn năm qua không hề sản sinh ra được tư tưởng gia nào. Tư tưởng gia mà tôi nói tới ở đây là những nhà tư tưởng có cống hiến kiệt xuất cho tiến trình văn minh của nhân loại như Hegel, Socrates, Platon.
Lão Đam (Lão Tử), anh nói xem có phải là tư tưởng gia không? Chỉ dựa vào cuốn sách "Đạo Đức Kinh" hơn 5 nghìn chữ mà cũng trở thành tư tưởng gia? Đó là chưa nói đến "Đạo Đức Kinh" của ông ta có vấn đề. Khổng Tử có thể trở thành tư tưởng gia được không? Hậu nhân chúng ta nên bình luận về ông ta như thế nào? Làm thế nào để đánh giá tác phẩm của ông ta? Tác phẩm của ông ta chưa hề cung cấp cho người Trung Quốc chúng ta một hệ thống giá trị để cân bằng quyền lực thế tục cho nội tâm, ông ta chỉ cung cấp một số thứ xoay quanh quyền lực. Nếu Nho học là một thứ tôn giáo, thì nó là ngụy tôn giáo, nếu là tín ngưỡng, là ngụy tín ngưỡng; còn nếu cho nó là một thứ triết học thì nó là thứ triết học của xã hội quan trường. Từ ý nghĩa này mà nói, Nho học có tội với người dân Trung Quốc. Trung Quốc không có tư tưởng gia, chỉ có mưu lược gia. Xã hội Trung Quốc là một xã hội lấy binh pháp làm trọng, người Trung Quốc chúng ta tôn sùng từ cửa miệng các mưu lược gia. Người đời lại nhớ nhiều nhất tới một kẻ chẳng được xem là thành công như Gia Cát Lương, tâm can của ông ta không phải là rộng rãi tốt đẹp gì, dùng người cũng không được chuẩn. Có tư liệu chứng minh rằng ông ta là người lộng quyền. Một kẻ như thế này lại được nâng lên một tầm cao có thể dọa người, đây cũng là một bằng chứng cho thấy tâm hồn của dân tộc Trung Hoa chúng ta.
Dưới hình thái của xã hội hiện tại, có 3 loại hành vi đang rất thịnh hành:
① Thuật ngụy biện.
Con trai tôi năm nay thi đỗ vào khoa báo chí của một trường đại học, khoa báo chí của trường này là một trong những nơi có khoa báo chí tốt nhất toàn Trung Quốc. Tôi nói với con trai "Đưa giáo trình lại đây bố xem thử". Sau khi xem qua thì tôi nói rằng giáo trình này không đáng để xem. Trong cuốn sách có một đoạn luận: người Trung Quốc đã phát minh ra thuốc súng, thuốc súng này sau khi truyền tới Châu Âu, phá vỡ những thành lũy phong kiến được xây dựng từ thời Trung Đại ở đây. Đây rõ ràng là một câu chuyện tiếu lâm. Anh phát minh ra thuốc súng đánh thủng bức tường thành của chế độ phong kiến, thế còn tường lũy phong kiến của bản thân anh tại sao lại không phá đi? ngược lại còn được xây dựng kiên cố hơn? Ở Đại học Quốc phòng Trung Quốc, khi thảo luận về vấn đề Đài Loan, có một quan điểm nghiêng về phía thị trường: Đài Loan giống như một ổ khóa, nếu như vấn đề Đài Loan không giải quyết được, nó sẽ như một ở khóa khóa chặt cánh cửa đi ra ngoài của Trung Quốc, Trung Quốc sẽ không thể vươn ra biển lớn được. Đấy chính là ngụy biện, tôi chỉ cần nói 1 câu là có thể đưa anh trở về thực tế. Tây Ban Nha sau khi trở thành cường quốc trên biển rồi, lại không hề ngăn cản láng giềng của họ là Bồ Đào Nha cũng trở thành một cường quốc về biển. Eo biển Manche của Pháp chỉ rộng có 28 hải lí, nước Anh đã ngăn cản nước Pháp trở thành cường quốc hải quân không? Việc Trung Quốc mất đi thời cơ lịch sử để trở thành cường quốc hải quân là do giai cấp thống trị lâu đời ở Trung Quốc không hề có khái niệm về quyền lợi biển.
② Đối ngoại nhu nhược, đối nội tàn nhẫn
Văn minh Châu Âu và văn minh Trung Hoa đều có bước khởi đầu gần như cùng thời điểm, tuy nhiên Châu Âu hình thành nên rất nhiều quốc gia nhỏ, Trung Quốc trở thành một đế quốc thống nhất rộng lớn. Nói đến đây, chúng ta luôn tự hào về điều này. Kỳ thật việc Châu Âu trở thành nhiều nước nhỏ là một biểu hiện của tự do về tư tưởng. Nhiều thứ có liên quan tới văn minh nhân loại đã được sản sinh từ những nước nhỏ bé bị chia cắt này, ngược lại Trung Quốc chúng ta đã có những đóng góp gì cho nền văn minh thế giới? Thống nhất giang sơn và thống nhất tư tưởng nhất định có một mối liên hệ nào đó. Xã hội mưu lược là một xã hôi có tính hướng nội. Tôi đã từng nghiên cứu kĩ những khác biệt giữa hai nước Trung Mỹ: Trên phương diện đối ngoại của Trung Quốc về cơ bản là nhu, ở mặt đối nội thì là cương, nước Mỹ thì lại tương phản với điều này: về đối ngoại là cương, đối nội là nhu. Tôi không nhớ rõ là đã viết trong cuốn sách nào đã từng nhắc tới vấn đề này, có thể là trong cuốn "Chiến tranh với Đài Loan và đánh giá những rủi ro" đã có kết luận thế này: Việc này là do sự khác biệt về văn hóa quyết định. Trung Hoa có một nền văn hóa đóng chặt, hướng nội, nước Mỹ có nền văn hóa mở, có tính hướng ngoại. Lối suy nghĩ thống nhất là lối nghĩ của văn hóa hướng nội. Điều này cũng giải thích nguyên nhân tại sao người Trung Quốc chúng ta đứng trước những kẻ xâm lược nước ngoài thì lại trở thành những con dê, đứng trước đồng bào mình thì lại trở thành những con sói. Chỉ cần khoảng 100 lính Nhật Bản, lại có thể dẫn cả một đoàn tù binh lính Quốc Dân Đảng tới 5 vạn ngườ tới Yến Tử Cơ để hành quyết. Đừng nói là phản kháng, bọn họ đến cả dũng khí chạy trốn cũng không có. Ở chiến dịch Thái Vu trong chiến tranh giải phóng( chiến tranh Quốc Cộng 1946-1949), chỉ có 3 ngày, chúng ta đã đánh tan 7 sư đoàn với hơn 56000 người. Sau chiến dịch, Vương Diệu Vũ đã nói: "5 vạn đầu lợn, kêu Cộng quân đi bắt, trong 3 ngày cũng bắt không hết". "Người Trung Quốc muốn đánh người Trung Quốc, đó mới gọi là dũng mãnh".
③Thấp hèn, đê tiện
Sự thấp hèn về tinh thần tất nhiên sẽ dẫn tới những hành vi đê tiện, Tinh thần cao thượng sẽ dẫn tới những hành động cao thượng. Khoảng 20 năm trước gì đó, khu nhà tôi đang ở có phát sinh một sự việc: Một đôi vợ chồng cãi vã đòi li hôn, người chồng đem bồ mới về ở trong nhà, sau đó cãi nhau to, người vợ leo lên đỉnh tòa nhà để nhảy lầu. Người xem đứng xung quanh rất đông, có người vui sướng trước cảnh này kêu to: "mau nhảy đi, mau nhảy đi!!!" Sau đó cảnh sát tới đem người cứu xuống, những kẻ đứng xem thậm chí còn tỏ vẻ tiếc nuối. Tôi chỉ thở dài một tiếng, trở về nhà mở ti vi lên xem. Trên ti vi đang chiếu một sự việc có thật: Ở nước X, theo tôi nhớ là Hungary thì phải, vào hơn 70 năm trước, có một người thợ mỏ sắp tổ chức hôn lễ với vợ, trong lần xuống hầm mỏ cuối cùng trước lễ cưới thì bị sụp hầm mỏ, người thợ mỏ vĩnh viễn không quay trở lên được nữa. Người vợ sắp cưới không tin rằng vị hôn phu của mình đã ra đi mãi mãi, liền chờ đợi anh ta suốt 70 năm. Mấy ngày trước người ta dọn dẹp lại toàn bộ khu mỏ, trong một đường hầm sâu tích đầy nước người ta tìm thấy một thi thể, chính là thi thể mà hơn 70 năm trước bị chông vùi của vị hôn phu bất hạnh đó. Bởi vì không có không khí, lại được ngâm trong nước đầy khoáng chất trong hầm mỏ, anh ta trông vẫn còn trẻ như 70 năm trước. Người vợ anh ta thì đã già tóc bạc trắng, bà ấy đã ngồi khóc bên cạnh thi thể người chồng của mình, sau đó đã có một quyết định: tiếp tục tổ chức lễ cưới với người chồng của mình. Đó là một cảnh hết sức cảm động: Một bà lão hơn 80 tuổi mặc áo cưới trắng tinh, tóc cũng bạc trắng. Người chồng của bà, với hình dáng thanh niên nằm trong một cỗ xe ngựa kéo. hôn lễ và tang lễ được tổ chức cùng lúc. Nhiều người đã rơi nước mắt vì cảnh này.
Việc có thể khảo nghiệm chuẩn mực đạo đức của người Trung Quốc chúng ta chính là vụ 11 tháng 9 của nước Mỹ. Vụ 11 tháng 9 tuy không làm thay đổi thế giới, nhưng đã làm thay đổi nước Mỹ. Đồng thời sau vụ 11.9 thì thế giới rất khó quay về thời điểm trước vụ việc này xảy ra. Khi vụ 11.9 xảy ra, ở nước ta (Trung Quốc) chí ít là trong một khoảng thời gian thì được bao phủ bới một bầu không khí không được tốt. Vào đêm ngày 12 tháng 9 năm đó, sinh viên 2 trường Đại học Bắc Kinh và đại học Thanh Hoa đang đánh trống gõ chiêng ầm ĩ. Tôi nói đó là do đội bóng đá quốc gia Trung Quốc còn chưa lên tuyến trước ra sân, ngày ra sân của đội là ngày 7 tháng 10 cơ, đó là trận cuối, Trung Quốc sẽ đá với UAE, nếu thắng thì sẽ được tham dự vòng chung kết Worldcup. Cách một thời gian tôi mới biết các sinh viên Trung Quốc đang hoan hỉ chúc mừng nước Mỹ bị đánh bom khủng bố vào tòa tháp đôi. Nước ta có một đoàn đại biểu, lúc đó đang ở thăm nước Mỹ, lúc xem tòa nhà thương mại thế giới bị máy bay bọn khủng bố đâm vào, những người trong đoàn tham quan liền không kìm được cảm xúc, đứng dậy vỗ tay hoan hô. Dưới quá trình ngâm tẩm văn hóa như thế, chúng ta không thể trách họ được, bọn họ đã không thể khống chế nổi bản thân nữa. Kết quả là bị tuyên bố là những vị khách không bao giờ được hoan nghênh. Tôi ở Bộ tư lệnh Không quân đóng tại quân khu Bắc Kinh, vào những ngày đó có bộ đội tới thăm, tôi đều hỏi họ có cái nhìn như thế nào về vụ 11 tháng 9? Họ đều có một câu đáp án như nhau "Khủng bố đánh rất tốt". Sau đó tôi nói "chuyện này rất bi thảm. Nếu như những người này yêu Trung Quốc, thì còn ai có thể cứu được Trung Quốc? Truyền thông thì càng không đáng nhắc tới, chỗ mà không có tin tức nhất lại chính là trên mặt báo. 1997 công nương Anh Diana gặp tai nạn xe hơi và qua đời. Cho dù cá nhân công nương Diana là thế nào, hoàng gia Anh như thế nào, cô ấy ít nhất cũng có giá trị tin tức báo chí. Tất cả các báo chí, truyền thông trên toàn thế giới đều có tin tức về sự kiện này ngay trên trang nhất, chỉ có truyền thông Trung Quốc là duy nhất không có tin tức này. Vào ngày hôm đó thì trên các báo lớn nhở ở Bắc Kinh đăng tin này "Các em học sinh tiểu học và trung học ở Bắc Kinh bắt đầu khai trường". Bản tin này có khác nào đăng lên trang nhất các báo "Người Bắc Kinh hôm nay đã ăn sáng rồi". Vào sáng ngày hôm sau xảy ra vụ 11 tháng 9, tôi ngồi bên ti vi xem tiết mục "bình luận tiêu điểm" và muốn xem những người được mệnh danh là "cái loa phát thanh của Trung Quốc" bình luận sự kiện này như thế nào. Kết quả là hôm đó tiết mục bình luận tiêu điểm lại nói về tổ chức đảng ở nông thôn làm thế nào để tăng cường tính vững mạnh của tổ chức. Cái bạn thực sự muốn xem? Làm gì có mà xem. Bạn không muốn nghe nhất thì lại được phát đi phát lại cả buổi, những cái loa phát thanh của đảng họ hoàn toàn không quan tâm người ta muốn gì.
Vào năm 1999, Nước Mỹ và khối Nato đánh bom liên bang Nam Tư, Trung Quốc có ra mặt 1 lần, cái giá của lần ra mặt này là sứ quán Trung Quốc ở Beograd bị ném bom. Lần này thì suýt tí chút nữa cũng phải xuất đầu, sau đó dưới sự dàn xếp của TW đảng, đứng đầu là đồng chí X đã kịp thời xoay chuyển cục diện. Nền văn hóa của chúng ta như toa tàu tốc hành, quán tính rất lớn, đem theo chúng ta - những người thiếu hụt về chuẩn mực đạo đức lao nhanh như gió về bến cuối. Có người vào lúc đó còn đề xuất nhân cơ hội này đánh chiếm Đài Loan, nhân dịp loạn lạc này, giơ tay là lấy được. Tôi có thể hiểu được tâm tình của những đồng chí này, nhưng thực tế thì đấy không phải là thời cơ tốt. Vào lúc đó tôi nghĩ rằng, sự kiện 11/9 đã làm chết nhiều người vô tội. Sinh mạng con người là thứ quý giá nhất trên thế giới, những người bị thiệt mạng này họ chẳng có liên quan gì tới chính phủ Mỹ. Người Trung Quốc chúng ta dùng thái độ này để đối đãi với họ, thì người ngoài cũng sẽ đối đãi với chúng ta như thế. Đối lập với việc này là thảm án Dover ở nước Anh. Vào mấy năm trước, một nhóm người Phúc Kiến chui vào thùng xe tải bịt kín để nhập cư lậu vào nước Anh qua eo biển Dover, do nằm trong thùng xe bị bít kín nhiều giờ liền nên họ đều bị chết ngạt, chỉ còn 2 người còn sống. Sau khi sự việc được đưa ra ánh sáng, đại sứ quán Trung Quốc ở Anh đã không có một nhân viên nào xuất hiện, sau đó chính người Dover đã tự tổ chức lễ truy điệu cũng như buổi đốt nến tưởng niệm các nạn nhân xấu số. Có nhiều trẻ em đã tham gia, trên tay cầm những đồ chơi do Trung Quốc chế tạo. Nhân nói về đồ Trung Quốc, hiện nay trên thế giới thì có tới 90% đồ chơi trẻ em đều là Made in China. Có phóng viên hỏi trẻ em: "tại sao em lại tới tham gia buổi lễ tưởng niệm này?" Đứa bé nói "bọn họ cũng là người mà. Những đồ chơi chúng em cầm trong tay hiện giờ rất có thế là do những người này chế tạo". Trong toàn buổi lễ tưởng niệm, không hề có bóng dáng một người Trung Quốc nào ở hiện trường. Thế nào gọi là văn minh? Tôi đang tư khảo suy nghĩ.
①Gọi khủng bố là hành động đúng.
Dưới sự giáo dục của nền văn hóa Trung Quốc, đã sản sinh ra những lớp người đặc biệt. Đầu tiên là họ xem nhẹ mạng sống của bản thân, rồi xem nhẹ cả tính mệnh người khác, của tổ quốc như xem một vở kịch. Ngay cả bản thân họ còn không xem việc nắm giữ sinh mệnh là một quyền,họ cũng không muốn cho người khác có quyền đó. Lỗ Tấn từ mấy mươi năm trước đã từng phê phán trong "kẻ xem trò náo nhiệt" kiểu tâm thái đã được luyện thành như thế. Người Trung Quốc xem người ta giết người, không có ai là không hoan hỉ náo nhiệt. Giai cấp thống trị cố ý mang người ra giữa chống đông người để giết, người dân bị thống trị cũng hoan hỷ hưởng thụ khoái cảm của tầng lớp thống trị, nhất là những lúc sắp bình minh người ta xử tử tù nhân, liên tục ba ngày thì có thể nói là người đông như kiến cỏ. Ngay cả những sới bạc nhỏ cũng gầy sòng ở đó được. Người ta còn lấy một ít máu của tử tù nhúng vào bánh màn thầu. Ngày nay đã không còn kiểu xử tử như thế, nhưng người dân vẫn cứ thích kiểu khai đình như thế. Ngày xưa vào mùa xuân còn đi xem người ta xử trảm Đàm Tự Đồng cùng với 5 đồng chí của ông ta như thế (1) thì trong chiến tranh Giáp Ngọ 1894 sao lại không mất Đài Loan được kia chứ? Con cháu họ - chính là chúng ta, nếu như chúng ta giống y như họ, vậy thì làm sao có thể giải phóng thu hồi Đài Loan? Trên xe bus công cộng có một kẻ lưu manh đánh người, những người khác lại im lặng không dám ho he gì. Chẳng lẽ lại dựa vào những người này đi giải phóng Đài Loan? Dựa vào những người này đi thực hiện chính sách bốn hiện đại hóa (Chương trình bốn hiện đại hóa do Đặng Tiểu Bình đề ra bao gồm hiện đại hóa công nghiệp, hiện đại hóa nông nghiệp, hiện đại hóa quốc phòng, hiện đại hóa nền khoa học kĩ thuật để đưa Trung Quốc vào hàng ngũ những nước đứng đầu) thì có tác dụng gì chứ? Lúc tôi tập thể dục buổi sáng có xem ti vi, trong lúc phát quảng cáo ở tiết mục "tin tức buổi sáng" thì sản phẩm được bán chạy nhất là gì? là cửa chống trộm. Đây là bi kịch của một dân tộc. Các anh xem thử xem cái nhà các anh ở có giống một cái lồng không? Lúc tới Thành Đô thì tôi vào ở trong nhà một vị nguyên là chính ủy không quân đóng ở quân khu Thành Đô. Lúc tôi bước vào cửa, cảm giác giống y như đang ở nhà ngục. Trên cửa sổ, lan can hay ban công thì đều là những thanh sắt lồng vào nhau để chống trộm. Sau đó tôi cho người gỡ ra. Mấy hôm trước tôi có xem một cuốn sách có nhan đề "Trung Quốc có thể không nói ra". Tôi cho rằng có thể anh nói không, nhưng các anh lại đứng sau cánh cửa chống trộm để nói không, như thế là không có dũng khí, là hèn yếu. Nhà văn quân đội Kiều Lương nói rất hay "ngay cả những người tự vỗ ngực là người yêu nước khi thấy gà kêu chó sủa bởi trộm cướp cũng núp lại đằng sau, để dành cái hào khí thô lỗ nói không với những nước lớn nơi xa xôi".
②Cần phải nhìn nước Mỹ một cách khách quan, toàn diện
Nước Mỹ trông như thế nào? Bạn có nghe qua một câu hình dung New York như thế này: Nơi tốt nhất trên thế giới và nơi tệ nhất trên thế giới gộp lại với nhau thì đó chính là New York. Dùng câu nói này áp dụng cho nước Mỹ hôm nay liệu có còn phù hợp? Cả một thế hệ quân nhân như chúng ta, là niềm hy vọng cho tương lai của đất nước này, càng không phải là thuộc "phái thân Mỹ" cũng không phải là thành viên thuộc "phái chống Mỹ" mà chúng ta phải làm những người hiểu biết, hiểu rõ nước Mỹ. Phải hiểu rõ kẻ địch thì mới đánh thắng được kẻ địch. Xem thường địch thủ chính là xem thường chính bản thân mình. Thác Bạt Đảo (Bắc Ngụy Thái Vũ Đế 408–452) đem tên nước của người Nhu Nhiên đổi thành Nhuyễn Nhuyễn, ý nghĩa là con côn trùng nhỏ xíu, ông ta lại bị chính con côn trùng bé tí này đánh bại, vậy thì anh đến con côn trùng còn không bằng. Nước Mỹ không hy vọng Trung Quốc hùng mạnh cũng giống như Trung Quốc không mong muốn Mỹ xưng bá thiên hạ như hiện nay. Quan hệ Mỹ- Trung có xung đột, nhưng cũng có nhiều lợi ích đan xen nhau. Làm thế nào để hóa giải mâu thuẫn, phát triển những lợi ích chung chính là mục tiêu mà nền ngoại giao Trung Quốc trước mắt cần nỗ lực làm. Trung Quốc muốn phát triển hùng mạnh thì không thể nào không có giao lưu mở cửa với thế giới. Thế giới hiện tại là thế giới đơn cực. Hiện tại chỉ có thể biến thanh đa cực khi nước Mỹ suy thoái và đi xuống. Chúng ta tuyệt đối khong thể đoạn tuyệt quan hệ với nước Mỹ, cũng không thể ôm hy vọng lớn lao với người Mỹ được. Trước mắt thì việc chúng ta đối kháng với nước Mỹ không phải là việc khôn nghoan. Tiêu chuẩn cao nhất của chúng ta đó chính là lợi ích quốc gia. Chúng ta cần phải nhẫn nại, nhẫn nại không phải là hèn yếu. Khuất phục mới là hèn yếu. Tâm đen tiêu diệt xã hội chủ nghĩa của nước Mỹ không bao giờ hết, họ không mong kinh tế Trung Quốc phát triển lên. Nhưng chúng ta cần nhớ: đấu tranh với đối thủ, cần phải cho họ thấy được kết cục mà họ không mong muốn nhìn thấy nhất. Nước Mỹ mong cho Trung Quốc xảy ra nội chiến, chúng ta sẽ đánh nội chiện thật, để cho họ không còn tác oai tác quái được nữa. Tất nhiên đường lối "nằm gai nếm mật, thao quang dưỡng hối" cũng không thể dùng được. Một nước lớn như Trung Quốc có thể giống như một đại hiệp trong tiểu thuyết, nằm ẩn giật trong thâm sơn cùng cốc khổ luyện võ nghệ cho cao cường rồi đi ra quyết một trận sống mái với kẻ thù? Với dân số vài tài nguyên của Ttrung Quốc, nhất là với văn hóa Trung Quốc thì Trung Quốc không thể nào lớn mạnh như nước Mỹ, hơn nữa nước Mỹ cũng không dừng lại một chỗ cho Trung Quốc đuổi kịp. Vẫn là Mao chủ tịch nói rất hay: "Đánh vẫn cần phải đánh, đàm phán vẫn cứ đàm phán, hòa hoàn thì vẫn cứ hòa hoãn". Làm ngoại giao cần phải cơ trí, cần phải dắt mũi người khác mà dắt đi, đừng để người khác dắt mũi mình. Nikita Khrushchev là một người có cơ trí như thế. Tôi kể cho các anh nghe một câu chuyện: Trong một hội nghị, Khrushchev tiết lộ và phê phán tính bạo lực của Stalin, có người chuyển lên một mảnh giấy chất vấn Khrushchev trong thời gian Stalin cầm quyền cũng là một thành viên quyền lực trong số họ, lúc đó tại sao ông ta không hoài nghi và chất vấn sự chuyên chế độc tài của Stalin? Khrushchev liền mang mảnh giấy đó đọc to trước mọi người, sau đó hỏi to: vừa rồi ai đưa mảnh giấy gửi cho tôi? đứng dậy đi nào! đứng dậy đi!... ở bên dưới mọi người đột nhiên ngu ngơ đi một lúc, nhưng cũng không có ai đứng dậy. Sau đó Khrushchev nói: "Các anh xem, chúng ta đang đứng trong thời đại dân chủ như thế này, dưới bầu không khí không có sự khủng bố nào mà đồng chí viết tờ giấy này còn không dám đứng dậy; vậy các anh nghĩ xem dưới bầu không khí khủng bố mà Stalin thống trị như thế, có ai to gan dám đứng dậy chất vấn Stalin không?". Sau đó toàn hội nghị vỗ tay hoan nghênh nhiệt liệt. Cuộc đấu tranh chống nước Mỹ của chúng ta, cũng cần phải có cơ trí như Khrushchev mới được, lúc cần phải thao quang dưỡng hối thì cần phải thao quang dưỡng hối. Giống như lời nói giữa đồng chí Đặng Tiểu Bính nói với Thủ tướng Canada Joseph Philippe Trudeau: "Thao quang dưỡng hối mà tôi nói tới, bao gồm cả nhịn nhục không cần thể diện, cần giữ vững quan hệ với các nước phát triển nhất thế giới".
Ý của Đặng Tiểu Bình nói rằng Trung Quốc cần phải đi cùng với văn minh nhân loại, không thể đi con đường khác với nhân loại. Trong sự kiện 11.9, trừ một số ít quốc gia, một bộ phận dân chúng (không phải là chính phủ) là cách xa rất xa văn minh thế giới. Lúc cần đấu tranh thì phải đấu tranh, một tấc cũng không nhường. sùng bái nước Mỹ không đúng, căm thù nước Mỹ cũng không đúng, Chính phủ Mỹ, giới chính khách Mỹ và nhân dân Mỹ vừa giống nhau, lại vừa không giống nhau, vừa có chỗ tương đồng, vừa có dị biệt. Anh cần phải vận dụng cao độ trí tuệ để phân biệt bọn họ. Trước đây, nhân dân Mỹ vì giúp Trung Quốc trút bỏ ách thống trị của thực dân, đánh bại Nhật Bản, đóng góp to lớn vào quá trình tiến bộ của xã hội Trung Quốc. Giữa hai nước không có mâu thuẫn lợi ích. Ngày nay lợi ích của nước Mỹ trải khắp toàn cầu, giữa hai nước bắt đầu có xung đột về lợi ích. Tuy nhiên chúng ta hãy dùng một trái tim có đạo đức để phán xét sự vật, không thể manh động. Tôi đã từng nói qua, đối với kẻ đã giết hàng vạn, hàng triệu đồng bào chúng ta mà không nhận lỗi là Nhật Bản, chúng ta thường nói cần phải "giữ vững hòa khí bạn bè đời đời kiếp kiếp", đối với người bạn đã giúp chúng ta đánh bại Nhật Bản là nhân dân Mỹ, chúng ta có lí do nào để đi hận thù họ?"
③Sự đáng sợ của nước Mỹ thật sự nằm ở đâu?
Nước Mỹ tuy là có quân đội thiện chiến nhất hành tinh, có nền khoa học kĩ thuật phát triển nhất thế giới, nhưng tôi cho rằng đó không phải là điều đáng sợ. Nghe đồn rằng máy bay tàng hình của họ ra vào Trung Quốc không phận rất dễ dàng, tuy nhiên đây cũng không phải là điều đáng sợ. Thứ đáng sợ nhất của họ không phải là những thứ này. Năm 1972 tôi học ở trường đại học Vũ Hán, trong giờ học chính trị, một giảng viên chính trị nói với tôi: "nước Mỹ là thối nát, mục rữa, nó đang giãy chết ở các quốc gia đại diện cho chủ nghĩa tư bản, giống như mặt trời sắp xuống núi, đã không còn mấy hơi tàn nữa". Tôi lúc đó là sinh viên xuất thân từ tầng lớp công nông, khoác trên mình bộ quân phục liền đứng dậy phát biểu phản bác lời của thầy giáo: "thưa thầy, em cho rằng lời thầy nói là không đúng. Nước Mỹ tuy không giống Trung Quốc là mặt trời mới lên lúc 8,9 giờ sáng ánh dương quang chói lọi, nhưng cũng không phải là mặt trời sắp lặn, mà phải là mặt trời lúc chính ngọ". Sắc mặt thầy giáo lúc đó chuyển sang màu trắng, nói "đồng chí sinh viên này, anh sao lại dám nói những lời như thế này!" Thầy giáo lúc đó cũng không hỏi tôi tại sao lại nói những lời đó, lại dùng một chữ "dám". Qua một chữ đó đã cho chúng ta nhìn xuyên qua bức màn, cho thấy đâu mới là hủ bại, thối rữa đã không còn gượng dậy nổi của các nước tư bản giãy chết vào thập niên 1990 thế kỷ trước đã dẫn dắt thế giới bước vào cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật mới. Sau khi tôi tốt nghiệp đại học, gặp lúc Trung Quốc đang cải cách mở cửa, tôi lại có một quan điểm: Nước Mỹ là do hàng nghìn hàng vạn người không thích tổ quốc của họ mà tập hợp thành, nhưng bọn họ lại rất yêu nước Mỹ. Lúc đó có rất nhiều lãnh đạo, một mặt chửi nước Mỹ, một mặt lại gửi con cái sang Mỹ học, sự khác biệt trong hành động và lời nói của họ quá lớn.
Diễn thuyết cả nửa ngày, vậy sự đáng sợ của nước Mỹ nằm ở đâu? Tôi cho rằng có ba điểm:
1. Nước Mỹ có cơ chế trọng dụng nhân tài, không bỏ phí tài năng của đất nước. Thể chế nhà nước của họ, chế độ tuyển cử đảm bảo rằng lãnh đạo là tầng lớp tinh anh tài năng. Bi kịch của Trung Quốc chúng ta, ở tầm vĩ mô là một quốc gia, tầm vi mô là một đơn vị, tình hình phần nhiều là người có tài thì không được nắm quyền quyết sách, người nắm quyết sách thì bất tài. Có đầu óc thì không có ghế, có ghế thì đầu bã đậu. Nước Mỹ thì ngược lại, với mô hình thể chế hình tháp, đem tinh anh của đất nước xếp lên trên. Do vậy nếu như họ không phạm phải sai lầm, thứ nữa là phạm sai lầm ít, thứ ba nếu có sai lầm thì cũng rất nhanh sửa chửa sai lầm đó. Thứ nhất Trung Quốc chúng ta phạm sai lầm, thứ hai là thường phạm sai lầm, thứ ba là phạm sai lầm rồi thì rất khó sửa chữa. Nước Mỹ chỉ cần một đảo Đài Loan nhỏ bé cũng kiềm chế được Trung Quốc nửa thế kỷ, họ đã truyền sức sống cho nó, làm cho nó mạnh lên, biến đổi cả trật tự khu vực Đông Á và Châu Á Thái Bình Dương. Điều tôi lo lắng nhất là chiến lược phát triển của Trung Quốc trong thế kỷ mới sẽ bị Đài Loan làm cho lệch đi.
Trong thời đại hiện nay mà nói, ảnh hưởng của lãnh thổ với một dân tộc hùng mạnh đã giảm về tính quan trọng, đã chuyển từ mở rộng lãnh thổ sang mở rộng tầm ảnh hưởng. Nước Mỹ hiện tại không còn ham muốn lãnh thổ của bất cứ nước nào, Nước Mỹ trong toàn bộ thế kỷ 20 đều nỗ lực để tạo dựng sức ảnh hưởng của mình trên toàn cầu. Như thế nào thì gọi là tạo dựng sức ảnh hưởng? ngoại trừ sức mạnh kinh tế, còn cả nhân tâm nữa. Có được nhân tâm thì quốc gia sẽ hội tụ được sức mạnh, mất đi lãnh thổ có thể lấy lại được; mất đi nhân tâm thì cho dù lãnh thổ của anh có rộng lớn như thế nào cũng không giữ lại được. Có lãnh đạo quốc gia chỉ nhìn ra phía trước được một bước nhỏ, nước Mỹ làm việc gì cũng nhìn ra phía trước cả 10 bước. Do vậy nên sau chiến tranh thế giới thứ hai, mỗi một sự kiện có tầm ảnh hưởng toàn cầu đều củng cố địa vị và sức mạnh của nước Mỹ. Nếu Trung Quốc chúng ta bị người Mỹ dắt mũi dẫn đi, thì chúng ta cũng mất hết những dự tính tương lai của mình. Tôi nhắc lại một lần nữa, trọng tâm chiến lược của nước Mỹ sẽ không chuyển sang Châu Á, tuy vậy không có nghĩa là họ không bao vây Trung Quốc. Có rất nhiều đồng chí chỉ nhìn thấy hành động bao vây Trung Quốc trên phương diện quân sự, giống như nhiều người chỉ nhìn thấy sự hơn kém giữa Trung Quốc và Mỹ trên phương diện khoa học kĩ thuật và vũ khí trang bị vậy. Họ lại không nhìn thấy đại cục về chiến lược, nhất là ở phương diện ngoại giao với sự lạc hậu còn thể hiện nghiêm trọng hơn. nền ngoại giao của chúng ta với nước Mỹ, hoặc là chỉ có phương sách mà không có phạm vi, hoặc là có chi tiết mà không có đại cục.
Sau sự kiện 11.9, nước Mỹ trong vòng 2 tháng đã chiếm lĩnh xong Afghanistan, bao vây Trung Quốc từ phía Tây. Những áp lực quân sự từ phía Nhật Bản, Đài Loan, Ấn Độ cũng không hề giảm nhẹ. Có thể thấy là chúng ta từ sau sự kiện 11.9 đã đạt được một số lợi ích trước mắt, tuy nhiên những lợi ích này trong một vài năm tới có thể sẽ biến mất. Tôi nhận thấy một kiểu bao vây khác đối với nước ta, đó không phải là về mặt quân sự. Các anh nhìn mà xem, mấy năm gần đây, những nước láng giềng của chúng ta đang thi nhau thay đổi chế độ xã hội. Họ biến đổi thành cái gọi là "quốc gia dân chủ", ví dụ như Nga, Mông Cổ,Kazakhstan cũng biến đổi rồi. Trước đó nữa là Hàn Quốc, Philipines, Indonesia... những uy hiếp này đối với nước ta nguy hiểm hơn những uy hiếp do quân sự mang lại. Uy hiếp về mặt quân sự thường chỉ có tác dụng trong thời gian ngắn, ngược lại những hiệu ứng do các quốc gia tự xưng là " dân chủ" kia mới là tác động lâu dài.
2. Cái bao dung và độ lượng của nước Mỹ. Nếu anh đi tới Châu Âu, rồi đi tới Mỹ, thì anh sẽ phát hiện thấy một khác biệt lớn: Trên đường phố Châu Âu vào lúc sáng sớm không có mấy ai đi lại cả, ngược lại ở Mỹ lúc sáng sớm anh sẽ nhìn thấy rất nhiều người đi tập thể dục buổi sáng, thậm chí là cả ngày. Tôi có đúc kết thế này: luyện tập thể thao là một phẩm chất, rèn luyện thân thể là đại diện cho tính cách muốn đi lên về phía trước. Muốn xem một quốc gia có hy vọng gì không, hãy xem quốc gia đó có bao nhiêu người luyện tập thể thao cũng đủ biết rồi. Người Mỹ có thể đem quốc kỳ của họ làm quần lót để mặc, tôi đã từng mua một chiếc như thế ở Mỹ, tôi có mặc thử nó, tôi làm thế là để miệt thị nó, là để phát tiết, là một loại cảm giác tự thỏa mãn về tâm lí. Người Mỹ mặc nó là để điểu chỉnh lại bản thân. Người Mỹ có thể đốt quốc kỳ của họ ngay trên phố. Đới Húc (bạn của tác giả, tác giả cuốn "quân sự không") có nói: Nếu một quốc gia mà ở đó người ta có thể đốt quốc kỳ của chính đất nước mình, thì họ còn lí do nào để tự đốt chính mình?
3. Sức mạnh của tinh thần và giá trị đạo đức to lớn. Cái này mới chính là thứ đáng sợ nhất. Vụ 11.9 là một tai vạ đối với nước Mỹ, lúc vụ khủng bố xảy ra, cái ngã xuống trước tiên là thể xác, nhưng đứng dậy trước tiên là linh hồn. Có dân tộc khi gặp tai kiếp, thể xác chưa ngã xuống nhưng linh hồn đã nộp vũ khí đầu hàng. Trong vụ 11.9 đã có 3 sự kiện, đều có thể cho người ta thấy được sức mạnh của nước Mỹ. Thứ nhất là sau khi tòa tháp đôi trung tâm thương mại thế giới bị máy bay đâm vào, lửa cháy khắp nơi, tình thế ngàn cân treo sợi tóc, mọi người theo lối thoát hiểm khẩn cấp thoát khỏi tòa nhà, không xuất hiện cảnh hoảng loạn. Người di tản xuống dưới và lính cứu hỏa đi lên phía trên chữa cháy dập lửa nhường đường cho nhau , không có tranh cướp gì. Có phụ nữ có thai, người già, trẻ em, người mù đi tới, mọi người tự động đứng ra nhường đường cho họ đi trước, thậm chí còn nhường chỗ cho những con vật cưng đi trước. Nếu tinh thần một dân tộc không vững vàng tới một mức nhất định nào đó, sẽ không thể có những hành động như kể ở trên được. Khi đối diện với cái chết, vẫn bình tĩnh như không, tuy chưa được là thánh cũng gần tới bậc thánh nhân rồi. Việc thứ hai là sau khi xảy ra vụ 11.9 được 1 ngày, cả thế giới đều biết vụ khủng bố là do Binladen và tổ chức của y gây ra có rất nhiều cửa hàng của người Arab, những tiệm ăn Arab đều bị cơn thịnh nộ của người Mỹ tấn công, một số cửa hàng bị đập phá. Vào lúc này có một số người Mỹ tự tổ chức thành đoàn thể, tự đi tới những tiệm buôn, nhà hàng và khu dân cư của người Arab để tuần tra, bảo vệ họ, ngăn chặn những bi kịch tiếp theo.
Đây là tinh thần gì? Người Trung Quốc chúng ta vốn đã có truyền thống báo thù từ lâu đời. Tôi ở tại Thành Đô, tại đây Đặng Ngải (là một vị tướng tài của Tào Ngụỵ trong thời kỳ Tam Quốc) sau khi phá được Thành Đô, con trai Bàng Đức đem cả nhà Quan Vũ già trẻ gái trai giết sạch. Việc thứ ba, ở chiếc máy bay Boeing 767 rơi tại Pennsylvania vốn định đi đâm xuống nhà Trắng, sau đó hành khách đứng lên chống lại bọn khủng bố mới làm cho máy bay rơi xuống đất, vì lúc đó họ đã biết tin vụ khủng bố ở trung tâm thương mại thế giới ở New York và Lầu năm góc. Bọn họ quyết định không thể để cho bọn khủng bố muốn làm gì thì làm, cần phải chống lại chúng. Dưới tình huống đặc biệt này, bọn họ quyết định trưng cầu ý kiến biểu quyết có nên chống lại bọn khủng bố hay không. Vào lúc sinh tử quan đầu như thế này, tôi còn không định đem ý chí của mình cho người khác. Sau đó tất cả hành khách đều đồng ý, bọn họ mới đi chống lại bọn khủng bố. Thế nào gọi là dân chủ? đây chính là dân chủ. Bản chất của dân chủ đã thấm sâu vào trong tính mệnh con người, vào trong máu, xương. Một dân tộc như thế này, họ không hưng thịnh đi lên thì ai hưng thịnh; Dân tộc như thế này, họ không dẫn đầu thế giới thì ai sẽ dẫn đầu thế giới đây? Tôi thường mơ tưởng: Vũ khí lợi hại nhất thế giới, có trình độ khoa học kĩ thuật tiên tiến nhất, có lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới đều nằm trong tay họ là hợp lí nhất. Cũng hơn nhiều so với nằm trong tay người Nhật Bản chứ. Nếu như nó nằm trong tay người Trung Quốc chúng ta, chúng ta có thể làm ra được những gì chứ? cái này thì tôi không có câu trả lời.
Nước Mỹ có rất nhiều kinh nghiệm thành công đáng để chúng ta vay mượn học hỏi. Sau sự kiên 11.9. Nước Mỹ không thành lập "ủy ban 11.9" cũng không thành lập cái gì bộ chỉ huy khẩn cáp...Tôi rất phản đối những cái gì không thực tế. Sau khi tôi tới Thành Đô, nếu không tham gia họp nhiều thì tham gia họp ít, không đi họp không được. Khi tôi tới bộ tự lệnh không quân ở quân khu Thành Đô, liền thay đổi quy định ban chỉ huy mở hội nghị học tập thành tự học, đem văn kiện ra đọc. Ở đây học cái gì mà học, tôi liền chống lại những lề thói ở đây. Sức cá nhân có hạn nhưng tôi không thể không đấu tranh, cho dù đầu có bị đập cho chảy máu cũng không ngừng. Ví dụ nếu tôi có đi xuống cơ sở thì thường sẽ không ăn cơm, nếu như đi trong ngày có thể quay về, tôi sẽ đem theo lương khô, tôi không ăn cơm ở bộ đội cấp dưới. Tôi tới sư đoàn 33, tới bộ tư lệnh không quân đóng ở Thành Đô cũng thế. Nếu bắt buộc không thể không ăn, tôi chỉ ăn đơn giản. Tuy nói rằng có uống vài chén rượu mặt không đỏ như quốc kì, ăn vài bữa cơm không đến nỗi mất nước. Nhưng quá nhiều, quá lãng phí . tích tiểu thành đại, chắc chắn là con số lớn. Có người nói nếu đánh trận thu hồi Đài Loan không cần tới vũ khí hiện đại, chỉ cần cho mấy đảng viên thật sang Đài Loan, mấy người này ăn uống vài ba năm thì có thể đem cả hòn đảo ăn chơi đập phá hết. Còn có một chuyện tiếu lâm khác nói về một cuộc họp, có một ông cục trưởng bị bệnh nặng sắp chết, chỉ là chưa tắt hơi mà thôi. Bà vợ nói rằng con cái đã tới đông đủ cả rồi, ông yên tâm mà lên đường. Ông lão nói "không được, không được! tôi chưa thể đi được". Bà vợ lại nói mọi việc đã sắp xếp ổn thỏa hết cả rồi, ông yên tâm lên đường đi "ông già lại nói" không được, tôi chưa chết được". Bà vợ lại nói "tài sản trong nhà đã được sắp xếp tẩu tán ổn thỏa cả rồi, ông đi đi thôi "Ông lão lại nói" chưa được, tôi chưa đi được. Về sau có thư ký hiểu rõ tính cách ông ta, liền ghé sát vào tai nói nhỏ: "Cục trưởng, mọi người đã tới đông đủ rồi! bắt đầu khai mạc hội nghị được rồi!". Cục trưởng liền sung sướng nhắm mắt ra đi. Câu chuyện này là bịa, nhưng nó cũng cho thấy sự phản cảm, chán ghét với những cuộc họp.
Vụ 11.9 không chỉ là cơ hội của nước Mỹ, mà còn là cơ hội của Trung Quốc. Nếu làm không tốt thì Trung Quốc sẽ là vật hy sinh lớn nhất của sự kiện 11.9. Điều quan trọng là các anh nắm giữ nó như thế nào, toàn thế giới đang phải nỗ lực thay đổi con bài tẩy của mình, chúng ta cần phải nắm được nội hàm của nó. Không chỉ chuyên xem những việc nhỏ, còn phải nhìn ra những chỗ lớn. Có một câu nói rất hay: Nếu chỉ chăm chú bình luận những khuyết điểm của người khác, chuẩn mực đạo đức trong con người anh cũng không thể cao lên nổi. Nếu thường bình luận những khuyết điểm của nhân loại, anh chính là một tư tưởng gia.
Hôm nay tôi đã nói ở đây hơn 3 giờ đồng hồ, mục tiêu mà tôi theo đuổi đó là giải phóng con người. Tôi tin rằng hôm nay tôi đến nói chuyện với mọi người, sau đó là đưa mọi người làm quen với tôi. Tôi thẳng thắn đưa những góc nhìn của tôi giới thiệu với mọi người, nhất là những góc nhìn của tôi về phương Tây, về nước Mỹ. Có hai vấn đề tôi muốn bổ sung vào buổi nói chuyện hôm nay, thứ nhất đó là tôi hoàn toàn là một người theo chủ nghĩa dân tộc. Những điều tôi nói đều vì tổ quốc. Trong mọi hoàn cảnh, tôi đều đưa lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc lên hàng đầu. Vì nó tôi có thể đi vào núi đao, biển lửa. Trong đầu tôi luôn có một hình ảnh về cuộc chiến tranh Triều Tiên: năm 1951,đơn vị của cha tôi phát động tấn công về phía quân Mỹ. Bởi vì vũ khí lạc hậu hơn so với họ, nên phải tiếp cận họ vào ban đêm, đêm đó cả đêm tuyết rơi dày, lúc trời sáng quân ta thổi kèn xung phong, hơn 100 quân ta không có một ai đứng dậy, thì ra họ đã bị chết cóng cả, ngay cả lúc chết họ cũng giữ nguyên đội hình chiến đấu. Khi Mao chủ tịch nghe báo cáo chuyện này, đã bỏ mũ đứng dậy làm lễ nhà binh truy điệu họ. Vào cuộc chiến tranh biên giới với Ấn Độ năm 1962, quân ta đã tiêu diệt cả một đơn vị quân Ấn, đơn vị này trước đó đã từng phục vụ trong quân đội Anh Quốc, tham gia vào chiến tranh nha phiến lần 2, đốt cháy cả Viên Minh Viên. Mao chủ tịch lúc nghe điện báo đã nói" trăm năm quốc nhục" . Đồng thời các đồng chí cũng đồng thời xem, tình hình nội bộ của Trung Quốc khác với các nước phương Tây, có một số sự việc không được biết, cũng không được chỉ làm một lát rồi thôi. Có một số sự việc chưa được biết, có những ý kiến khác biệt, qua thời gian sẽ thu ngắn lại. Mấy ngày trước, thủ tướng Đức Schröder trong lúc tranh cử, vì một lỗi nhỏ mà suýt bị thua. Đó là vấn đề gì vậy? ông ấy đã nhuộm tóc. Ở Trung quốc, nhuộm tóc đã là gì chứ? Ai cũng yêu thích cái đẹp, đó là lẽ tự nhiên thôi. Gần như tất cả các lãnh đạo đều nhuộm tóc. Nhưng ở phương Tây điều này lại không được. Bởi vì anh nhuộm tóc, sẽ đưa lại ấn tượng giả tạo cho người khác, chính là biểu hiện của việc không trung thực, chính là lừa dối. Chính trị gia làm như thế này? để người ta cho một dấu hỏi to tướng. Anh nhìn xem, việc này sẽ đưa tới kết quả như thế nào? Lần đầu tiên tới doanh trại ở Côn Minh gặp gỡ cán bộ, thật là to gan khi nói những điều trên, đây là kết quả nghiên cứu của tôi, tôi sẽ chịu trách nhiệm về những phát ngôn của mình. Những cái nói đúng, các anh cứ ghi nhớ trong lòng, những chỗ nói sai, các anh cứ để cho nó đi ra bằng tai kia. mỗi người đều có quyền tự do riêng, tôi không thể ép ai đó đi theo tư tưởng của mình được! Cảm ơn mọi người đã tham gia buổi nói chuyện ngày hôm nay.
-------------
Chú thích:
(1) - Sử gọi vụ này là Bách nhật duy tân (Cu







