Hôm nay Saigon lockdown!

 

Mẹ tôi

 

Hôm nay Saigon bắt đầu

Phải lockdown và Sydney cũng vậy

Tháng bảy xứ Đức lại khá hơn

Thăm hỏi và cầu mong các thành phố

Saigon Sydney sẽ bình an

sau cơn lockdown!

ĐN

Thiên nhiên

 

 1

Thư pháp

nên tìm hiểu thêm!

2

Tiểu sữ

các nhân vật độc đáo

3

Nguồn năng lượng

ít hại môi trường.

4

 https://www.youtube.com/watch?v=jUfetAx2ip0

5

“Ngô thập hữu ngũ nhi chí vu học, tam thập nhi lập, tứ thập nhi bất hoặc, ngũ thập nhi tri thiên mệnh, lục thập nhi nhĩ thuận, thất thập nhi tòng tâm sở dục bất du củ”, ý rằng: “Ta 15 tuổi chí ở học hành, 30 tuổi có thể tự lập, 40 tuổi không còn nghi hoặc, 50 tuổi biết được mệnh Trời, 60 tuổi ta biết điều phải trái, 70 tuổi tâm theo ý mình, có thể làm một cách tùy ý nhưng lại không vượt quá quy tắc”.

ĐN

 

Thư pháp

 Clip bình luận bài Trốn Tìm

Trời sáng

Bình minh

Vào thăm 

vườn xưa

Rồi sẽ

đi nghỉ

nằm mơ

gì đó

Tối nay

Mày mò

thư pháp

Tây phương

Mai sẽ

Tiếp tục

Bye nhé

Các bạn!

ĐN

Pandemic/ Saigon

 

Mẹ tôi

Pandemic/Vietnam/ Saigon/ Tin tức/14.6.2021

--

DN

--

nguồn: Trang web Bộ Y tế VN

 

GSTS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM: Trong số 53 nhân viên bị nhiễm SARS-CoV-2 chỉ có 1 người có triệu chứng nhẹ Ngày 13/6/2021, PGS.TS Nguyễn Trường Sơn, Thứ trưởng Bộ Y tế đã có buổi kiểm tra và làm việc với BV Bệnh Nhiệt đới TP.HCM về công tác phòng, chống dịch cũng như hoạt động điều trị tại BV sau khi ghi nhận các trường hợp nhân viên y tế của BV dương tính với SARS-CoV-2.   Tại buổi làm việc,GSBS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Giám đốc Bệnh viện (BV) Bệnh Nhiệt đới TP.HCM cho biết, ngày 11/6 từ trường hợp nhân viên phòng CNTT của BV được sàng lọc qua khai báo y tế, có triệu chứng nghi ngờ và làm xét nghiệm cho kết quả dương tính với SARS-CoV-2, BV đã khẩn trương triển khai các hoạt động sàng lọc, truy vết và lên phương án cách ly, lấy mẫu cho tất cả nhân viên y tế trong BV, đặc biệt là các trường hợp có liên quan, các trường hợp có tiếp xúc với trường hợp đầu tiên. “Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện tiêm đầy đủ 2 mũi vaccine phòng COVID-19 cho 1200 cán bộ, thầy thuốc và nhân viên. Theo y văn quốc tế trong số những người đã tiêm vaccine, vẫn có tỷ lệ nhất định có thể nhiễm SARS-CoV-2. Nhưng những người đã được tiêm vaccine  phòng COVID-19 nếu nhiễm SARS-CoV-2 thì ít có khả năng phát triển thành bệnh. Thực tế cho thấy trong số 52 nhân viên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh nhiễm SARS-CoV-2 đợt này (một người chưa được tiêm vaccine do đang có thai 3 tháng) chỉ có một người có triệu chứng nhẹ và người này hiện đang thực hiện công tác theo hình thức online để hỗ trợ hoạt động của BV.      Cũng theo y văn quốc tế thì vaccine phòng COVID-19 giảm tình trạng nặng của bệnh và không dẫn đến tử vong ” - GSTS Nguyễn Văn Vĩnh Châu nói.   Theo GSTS Nguyễn Văn Vĩnh Châu,  BV cũng đã khẩn trương chuẩn bị các khối lầu 3, 4, 5 với sức chứa 300 giường làm nơi cách ly tập trung cho những trường hợp tiếp xúc gần (F1) với các trường hợp dương tính (hiện đã có 96 trường hợp nhân viên y tế được cách ly theo diện này); Tổ chức và vận động cung cấp suất ăn cho nhân viên y tế đang thực hiện cách ly tại BV; đồng thời động viên tinh thần cán bộ công nhân viên của BV để cùng nhau vượt qua khó khăn. Về công tác điều tra, truy vết BV đã phối hợp với Trung tâm kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) và các lực lượng chức năng của thành phố tiến hành lập danh sách các trường hợp liên quan, danh sách bệnh nhân xuất viện, chuyển viện trong thời gian 15 ngày vừa qua để tiếp tục theo dõi và tiến hành điều tra truy vết mở rộng.   Về các công tác phòng chống dịch, đảm bảo công tác điều trị tại BV trong thời gian tới, GS Châu cho biết, BV đang tiếp tục rà soát, truy vết các trường hợp tiếp xúc với các trường hợp dương tính, thực hiện cách ly tại lầu 3,4,5 để cắt đứt chuỗi lây nhiễm; Phối hợp cùng HCDC xử lý các trường hợp F1, F2 tại địa phương; tăng cường khử khuẩn bề mặt đồ dùng cá nhân trong môi trường BV; phân công bố trí nhân sự tại BV để đảm bảo tốt vừa duy trì hoạt động điều trị chăm sóc cho bệnh nhân vừa bảo đảm an toàn phòng chống dịch…   Đồng thời ông đề xuất ngưng tiếp nhận bệnh nhân COVID-19 mới trong 1 tuần đối với các trường hợp bệnh nhân nhẹ các BV khác có thể điều trị; Riêng các trường hợp bệnh nhân nặng, nguy kịch cần can thiệp chuyên sâu như ECMO thì BV vẫn sẽ tiếp nhận điều trị; Công tác xét nghiệm COVID-19 tại bệnh viện vẫn sẽ được thực hiện như bình thường, mẫu sẽ được giao tại cổng và thực hiện đầy đủ các biện pháp đảm bảo an toàn phòng chống dịch.   PGS.TS Nguyễn Trường Sơn, Thứ trưởng Bộ Y tế đã đánh giá cao những nỗ lực, cố gắng của BV Bệnh Nhiệt đới trong công tác phòng chống dịch COVID-19 trong suốt thời gian vừa qua, không chỉ cho TP.HCM mà còn mang tầm khu vực khi BV đảm nhiệm vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận các trường hợp bệnh nhân mắc COVID-19 nặng từ các BV, các tỉnh trong khu vực chuyển đến.   Về những nhiệm vụ trọng tâm của BV trong thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Trường Sơn yêu cầu: BV cần đảm bảo an toàn cho bệnh nhân đang điều trị tại BV đồng thời đảm bảo an toàn cho nhân viên y tế để tiếp tục điều trị, chăm sóc cho các bệnh nhân.   Đồng thời, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn đề nghị:   1/ Cần sớm ban hành lệnh phong tỏa cho toàn bộ BV Bệnh Nhiệt đới, trước mắt sẽ tiến hành phong tỏa trong 1 tuần sau đó tiếp tục đánh giá các yếu tố nguy cơ để triển khai các biện pháp tiếp theo sau đó;   2/ Tiến hành khử khuẩn môi trường cho BV; Các trường hợp bệnh nhân COVID-19 tiếp tục điều trị, theo dõi tại BV,   3/ đối với các bệnh nhân khác tiến hành giảm tải tối đa, trưng dụng các BV khác trong hệ thống y tế có khả năng tiếp nhận điều trị, tuy nhiên khi chuyển các trường hợp bệnh nhân này ra ngoài cần phải xem như là đối tượng nghi ngờ cần có các đơn vị cách ly điều trị phù hợp; 4/ Đối với các nhân viên F0 bố trí điều kiện sinh hoạt cho các đối tượng này đồng thời đảm bảo các yêu cầu, điều kiện chăm sóc như các bệnh nhân mắc COVID-19 khác. 5/ Đối với công tác cách ly, các trường hợp tiếp xúc gần tại BV cần phải tuân thủ đầy đủ các quy định về cách ly theo quy định, như điều kiện cách ly, quy định khoảng cách, quy định hạn chế tiếp xúc… đồng thời cần thực hiện công tác lấy mẫu xét nghiệm với tần suất dày hơn so với thông thường theo đó nên thực hiện xét nghiệm từ 3-5 ngày/lần xét nghiệm (nếu có thể thì triển khai là 2 ngày/ lần xét nghiệm); 6/ Liên quan các trường hợp F0 đã được phát hiện cần tiến hành truy vết các trường hợp F1 ngoài cộng đồng; Vận dụng đồng thời nhiều công cụ như xét nghiệm kháng nguyên, xét nghiệm kháng thể, xét nghiệm tải lượng vi rút, thông tin điều tra dịch tễ… để thực hiện điều tra dịch tễ một cách toàn diện nhằm truy vết nguồn gốc chuỗi lây nhiễm, giao Viện Pasteur TP.HCM phối hợp cùng HCDC, BV Bệnh Nhiệt đới nhanh chóng triển khai. 7/ Đối với công tác điều trị, Thành phố đã đưa vào hoạt động BV điều trị COVID-19 Củ Chi và một phần BV Phạm Ngọc Thạch để phục vụ công tác điều trị COVID-19 tuy nhiên để chuẩn bị sẵn sàng cho các phương án kịch bản, giao BV Chợ Rẫy nhanh chóng xây dựng kế hoạch về phương án, kịch bản mở rộng thêm 60 giường (nâng tổng công suất tiếp nhận lên mức 100 giường) và báo cáo với Bộ Y tế.   Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn cho biết: Bộ Y tế cũng sẽ thành lập bộ phận thường trực đặc biệt về phòng, chống dịch COVID-19 tại TP.HCM để phối hợp cùng Ban chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 và ngành Y tế TP.HCM để chung vai sát cánh cùng thành phố nhằm nhanh chóng kiểm soát tình hình dịch bệnh tại TP.HCM cũng như tại BV Bệnh Nhiệt đới TP. HCM.

GSTS Nguyen Van Vinh Chau, Direktor des Ho-Chi-Minh-Stadt-Krankenhauses für Tropenkrankheiten: Von 53 mit SARS-CoV-2 infizierten Mitarbeitern wies nur 1 Person leichte Symptome auf Am 13. Juni 2021 hatte Assoc. Prof. Dr. Nguyen Truong Son, stellvertretender Gesundheitsminister, ein Treffen mit dem Krankenhaus für Tropenkrankheiten in Ho-Chi-Minh-Stadt über die Prävention und Kontrolle von Epidemien sowie die Behandlungsaktivitäten im Krankenhaus Fälle von SARS-CoV-2 positivem Krankenhauspersonal. Bei dem Treffen sagte GSBS Nguyen Van Vinh Chau, Direktor des Krankenhauses für Tropenkrankheiten in Ho-Chi-Minh-Stadt, dass am 11. Für SARS-CoV-2 hat das Krankenhaus dringend Screening-, Rückverfolgungs- und Isolationspläne implementiert, bei denen Proben für alle medizinischen Mitarbeiter entnommen werden.In BV, insbesondere verwandte Fälle, Fälle, die Kontakt mit dem ersten Fall haben. „Ho-Chi-Minh-Stadt-Krankenhaus für Tropenkrankheiten. In Ho-Chi-Minh-Stadt gab es zwei vollständige Injektionen des COVID-19-Impfstoffs für 1200 Beamte, Ärzte und Angestellte. Unter den Geimpften gibt es laut internationaler Literatur noch immer einen gewissen Anteil an Menschen, die sich mit SARS-CoV-2 infizieren können. Aber Menschen, die gegen COVID-19 geimpft wurden, wenn sie sich mit SARS-CoV-2 infiziert haben, entwickeln die Krankheit weniger wahrscheinlich. Tatsächlich hat von 52 Mitarbeitern des Ho-Chi-Minh-Stadt-Krankenhauses für Tropenkrankheiten, die dieses Mal mit SARS-CoV-2 infiziert sind (eine Person wurde nicht geimpft, weil sie im dritten Monat schwanger ist), nur eine Person leichte Symptome und die andere Person hat leichte Symptome, die derzeit in Form von Online-Arbeiten den Betrieb der BV unterstützen. Laut internationaler medizinischer Literatur verringert der Impfstoff gegen COVID-19 die Schwere der Krankheit und führt nicht zum Tod“, sagte GSTS Nguyen Van Vinh Chau.   Laut GSTS Nguyen Van Vinh Chau hat das Krankenhaus auch im 3., 4. und 5. Stock dringend Blöcke mit einer Kapazität von 300 Betten als konzentrierte Isolationsstätte für enge Kontakte (F1) mit positiven Fällen (F1) vorbereitet 96 Fälle von medizinischem Personal, das unter dieser Kategorie isoliert wurde); Organisieren und mobilisieren Sie die Bereitstellung von Mahlzeiten für medizinisches Personal, das im Krankenhaus isoliert ist; gleichzeitig den Geist der BV-Mitarbeiter zu ermutigen , Schwierigkeiten gemeinsam zu überwinden.  In Bezug auf die Untersuchung und Rückverfolgung hat BV mit dem Zentrum für die Kontrolle von Krankheiten von Ho-Chi-Minh-Stadt (HCDC) und den funktionalen Kräften der Stadt eine Liste mit verwandten Fällen erstellt, eine Liste der exportierten Patienten. Krankenhaus, die in den letzten 15 Tagen verlegt wurden die Überwachung fortzusetzen und umfassende Ermittlungsuntersuchungen durchzuführen. In Bezug auf die Epidemieprävention und -behandlung im Krankenhaus in naher Zukunft sagte GS Chau, dass das Krankenhaus weiterhin Fälle von Kontakt mit positiven Fällen überprüft und verfolgt Infektionskette; Mit HCDC koordinieren, um F1-, F2-Fälle lokal zu bearbeiten; Stärkung der Desinfektion von Oberflächen von persönlichen Gegenständen im Krankenhausumfeld; Stellen Sie Personal im Krankenhaus zu, um eine gute Aufrechterhaltung der Behandlung und Versorgung der Patienten zu gewährleisten und gleichzeitig die Sicherheit vor Epidemien zu gewährleisten...   Gleichzeitig schlug er vor, für leichte Fälle, die andere Krankenhäuser behandeln können, die Aufnahme neuer COVID-19-Patienten für 1 Woche einzustellen. Insbesondere bei schweren und kritischen Patienten, die eine intensive Intervention wie ECMO erfordern, wird die BV weiterhin behandelt; Die Tests auf COVID-19 im Krankenhaus werden weiterhin wie gewohnt durchgeführt, Proben werden am Gate geliefert und vollständig umgesetzte Sicherheitsmaßnahmen zur Verhinderung der Epidemie. Assoc. Prof. Dr. Nguyen Truong Son, stellvertretender Gesundheitsminister, würdigte die Bemühungen und Bemühungen des Tropical Diseases Hospital bei der Prävention der COVID-19-Epidemie in der letzten Zeit nicht nur für Ho-Chi-Minh-Stadt, sondern auch für Ho-Chi-Minh Stadt: Es hat auch einen regionalen Geltungsbereich, wenn das Krankenhaus eine wichtige Rolle bei der Aufnahme von Fällen schwerer COVID-19-Patienten aus Krankenhäusern und Provinzen in der Region spielt. In Bezug auf die wichtigsten Aufgaben des Krankenhauses in der kommenden Zeit forderte der stellvertretende Minister Nguyen Truong Son: Das Krankenhaus muss die Sicherheit der im Krankenhaus behandelten Patienten und gleichzeitig die Sicherheit des medizinischen Personals gewährleisten , um die Behandlung fortzusetzen Patienten betreuen. Gleichzeitig schlug der stellvertretende Gesundheitsminister Nguyen Truong Son vor: 1/ Es ist notwendig, demnächst einen Blockadebefehl für das gesamte Krankenhaus für Tropenkrankheiten zu erlassen, zunächst eine Woche lang, dann weiter Risikofaktoren zu bewerten, um anschließend weitere Maßnahmen umzusetzen; 2/ Umweltdesinfektion für das Krankenhaus durchführen; Fälle von COVID-19-Patienten werden weiterhin im Krankenhaus behandelt und überwacht,   3/ für andere Patienten die Höchstbelastung reduzieren, andere behandlungsfähige Krankenhäuser des Gesundheitssystems anfordern als Verdächtige gelten und geeignete Isolations- und Behandlungseinheiten benötigen; 4/ Für F0-Personal die Lebensbedingungen für diese Probanden schaffen und gleichzeitig die gleichen Anforderungen und Betreuungsbedingungen wie andere COVID-19-Patienten sicherstellen.  5/ Bei Isolationsarbeiten müssen enge Kontakte im Krankenhaus die vorgeschriebenen Isolationsbedingungen wie Isolationsbedingungen, Abstandsregelungen, Kontaktbeschränkungsregelungen usw. vollständig einhalten. Wenn es erforderlich ist, Proben für Tests mit einer höheren Frequenz als üblich zu entnehmen, es wird empfohlen, Tests von 3-5 Tagen/Test durchzuführen (wenn möglich, 2 Tage/Test, wenn möglich); 6/ In Bezug auf F0-Fälle, die entdeckt wurden, ist es notwendig, die F1-Fälle in der Gemeinde zu verfolgen; Gleichzeitig viele Tools wie Antigentest, Antikörpertest, Viruslasttest, epidemiologische Untersuchungsinformationen usw. anwenden, um umfassende epidemiologische Untersuchungen durchzuführen, um den Ursprung der Übertragungskette zu verfolgen HCDC, Krankenhaus für Tropenkrankheiten, um schnell bereitzustellen. 7/ Zur Behandlung hat die Stadt das COVID-19-Behandlungskrankenhaus Cu Chi und einen Teil des Krankenhauses Pham Ngoc Thach in Betrieb genommen, um der Behandlung von COVID-19 zu dienen, aber für andere Optionen bereit zu sein einen Plan über den Plan, Erweiterung des Szenarios um 60 weitere Betten (Erhöhung der Gesamtaufnahmekapazität auf 100 Betten) und Bericht an das Gesundheitsministerium. Der stellvertretende Gesundheitsminister Nguyen Truong Son sagte: Das Gesundheitsministerium wird in Ho-Chi-Minh-Stadt auch eine spezielle ständige Abteilung für die Prävention und Kontrolle von COVID-19 einrichten, um sich mit dem Lenkungsausschuss für die Prävention und Kontrolle von COVID-19 und die Gesundheit zu koordinieren Sektor von Ho-Chi-Minh-Stadt, um Seite an Seite mit der Stadt zusammenzuarbeiten, um die epidemische Situation in Ho-Chi-Minh-Stadt sowie im Krankenhaus für Tropenkrankheiten schnell unter Kontrolle zu bringen. HCM.

Miễn dịch lên đến 11 tháng sau khi nhiễm Covid-19

 

Ngộ ui, theo 1 bài báo Spektrum thì:

Miễn dịch lên đến 11 tháng sau khi nhiễm Covid-19

--

DN

 

Bis zu elf Monate immun nach Covid-19-Infektion Ewen Callaway     Viele Menschen, die sich mit Sars-CoV-2 infiziert haben, werden wahrscheinlich für den größten Teil ihres Lebens Antikörper gegen das Virus bilden. Das legt die Arbeit einer Gruppe nahe, die langlebige Antikörper produzierende Zellen im Knochenmark von Menschen identifizierte, die sich von Covid-19 erholt haben.   Die im Magazin »Nature« erschienene Studie liefert den Beweis, dass die durch eine Sars-CoV-2-Infektion ausgelöste Immunität außerordentlich lange anhält. Eine weitere gute Nachrichten ist, »dass Impfstoffe wohl die gleiche dauerhafte Wirkung haben werden«, sagt Menno van Zelm, ein Immunologe an der Monash University in Melbourne, Australien.   Antikörper – Proteine, die Teile von Erregern erkennen und inaktivieren können – sind eine wichtige Immunabwehr. Nach einer neuen Infektion sind kurzlebige Zellen, die Plasmablasten, eine frühe Quelle von Antikörpern.   Zwar bilden sich diese Zellen bald zurück, nachdem sich ein Virus nicht im Körper herumtreibt. Doch anschließend übernehmen andere Zellen den Job: B-Gedächtniszellen patrouillieren im Blut, um eine erneute Infektion zu bemerken, während sich Plasmazellen des Knochenmarks (BMPCs) in den Knochen verstecken und jahrzehntelang Antikörper produzieren. »Eine Plasmazelle erzählt unsere Lebensgeschichte in Bezug auf die Krankheitserreger, denen wir ausgesetzt waren«, sagt Ali Ellebedy, ein B-Zell-Immunologe an der Washington University in St. Louis, Missouri, der die Studie geleitet hat.     Wirksame Antikörper noch bis zu elf Monate nach Covid-19-Infektion   Das Team war davon ausgegangen, dass eine Sars-CoV-2-Infektion die Entwicklung von BMPCs auslösen würde – das ist bei fast allen Virusinfektionen der Fall. Doch es gab Anzeichen dafür, dass eine schwere Covid-19-Infektion die Bildung dieser Zellen stören könnte. Einige vorherige Studien zur Covid-19-Immunität ließen ebenfalls zweifeln, weil die Antikörperspiegel laut der Daten kurz nach der Genesung abfielen. Ellebedys Team verfolgte die Antikörperproduktion bei 77 Personen, die sich von meist leichten Fällen von Covid-19 erholt hatten. Wie erwartet, sanken die Sars-CoV-2-Antikörper in den vier Monaten nach der Infektion stark ab. Doch dieser Rückgang verlangsamte sich, und bis zu elf Monate nach der Infektion konnten die Forscher noch Antikörper nachweisen, die das Sars-CoV-2-Spike-Protein erkannten.   Wie tödlich ist das Coronavirus? Was ist über die Fälle in Deutschland bekannt? Wie kann ich mich vor Sars-CoV-2 schützen? Diese Fragen und mehr beantworten wir in unseren FAQ. Mehr zum Thema lesen Sie auf unserer Schwerpunktseite »Ein neues Coronavirus verändert die Welt«. Die weltweite Berichterstattung von »Scientific American«, »Spektrum der Wissenschaft« und anderen internationalen Ausgaben haben wir zudem auf einer Seite zusammengefasst.   Um die Quelle der Antikörper zu identifizieren, sammelte das Team um Ellebedy B-Gedächtniszellen und Knochenmark von einer Untergruppe der Teilnehmer. Sieben Monate nach der Entwicklung von Symptomen hatten die meisten dieser Teilnehmer noch B-Gedächtniszellen, die Sars-CoV-2 erkannten. In 15 der 18 Knochenmarksproben fanden die Wissenschaftler extrem niedrige, aber nachweisbare Populationen von BMPCs, deren Bildung durch die Coronavirus-Infektion der Teilnehmer sieben bis acht Monate zuvor ausgelöst worden war. Die Konzentrationen dieser Zellen waren bei allen fünf Personen stabil, die einige Monate später eine weitere Knochenmarksprobe abgaben.     Zusätzliche Corona-Impfungen könnten notwendig sein »Dies ist eine sehr wichtige Beobachtung«, sagt Rafi Ahmed, ein Immunologe an der Emory University in Atlanta, Georgia, dessen Team die Zellen Ende der 1990er Jahre mitentdeckt hat, angesichts der Behauptungen über schwindende Sars-CoV-2-Antikörper. Unklar bleibt, wie die Antikörperspiegel langfristig aussehen werden und ob sie überhaupt einen Schutz bieten, fügt Ahmed hinzu. »Wir sind noch ganz am Anfang. Wir schauen nicht auf fünf oder zehn Jahre nach der Infektion.«     Der mRNA-Impfstoff von Biontech/Pfizer sollte den Körper anregen, die gleichen Zellen herzustellen. Dafür hat Ellebedys Team erste Anzeichen beobachtet. Aber das Bestehen der Antikörperproduktion, ob durch die Impfung oder durch die Infektion ausgelöst, gewährleistet keine lang anhaltende Immunität gegen Covid-19. Wegen der neuen Sars-CoV-2-Varianten, die Antikörpern trotzen können, könnten zusätzliche Impfungen notwendig sein, um die Werte wiederherzustellen, sagt Ellebedy. »Meine Vermutung ist, dass wir einen Booster brauchen werden.«

Miễn dịch lên đến 11 tháng sau khi nhiễm Covid-19 Ewen Callaway     Nhiều người đã bị nhiễm Sars-CoV-2 có thể sẽ tạo ra kháng thể chống lại vi rút trong phần lớn cuộc đời của họ. Điều đó cho thấy công trình của một nhóm đã xác định các tế bào sản xuất kháng thể tồn tại lâu dài trong tủy xương của những người đã khỏi bệnh sau Covid-19.   Nghiên cứu được công bố trên tạp chí "Nature" cung cấp bằng chứng cho thấy khả năng miễn dịch được kích hoạt bởi nhiễm trùng Sars-CoV-2 kéo dài trong một thời gian dài bất thường. Một tin tốt nữa là "vắc xin có thể có cùng hiệu quả lâu dài", Menno van Zelm, nhà miễn dịch học tại Đại học Monash ở Melbourne, Úc, cho biết.    Các kháng thể - các protein nhận biết và bất hoạt các bộ phận của mầm bệnh - là một biện pháp bảo vệ miễn dịch quan trọng. Sau một lần nhiễm trùng mới, các tế bào có thời gian sống ngắn gọi là nguyên bào chất là nguồn kháng thể ban đầu.    Đúng là những tế bào này sẽ sớm thoái triển sau khi vi-rút không đi lang thang trong cơ thể. Nhưng sau đó các tế bào khác đảm nhận công việc: Tế bào bộ nhớ B tuần tra máu để phát hiện nhiễm trùng mới, trong khi tế bào huyết tương tủy xương (BMPC) ẩn trong xương và sản xuất kháng thể trong nhiều thập kỷ.   Ali Ellebedy, nhà miễn dịch học tế bào B tại Đại học Washington ở St. Louis, Missouri, người đứng đầu cuộc nghiên cứu cho biết: “Tế bào plasma kể câu chuyện cuộc đời của chúng ta liên quan đến các mầm bệnh mà chúng ta tiếp xúc với .       Kháng thể hiệu quả lên đến 11 tháng sau khi nhiễm Covid-19    Nhóm nghiên cứu giả định rằng nhiễm trùng Sars-CoV-2 sẽ kích hoạt sự phát triển của BMPC - đây là trường hợp của hầu hết các trường hợp nhiễm virus. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy nhiễm trùng Covid-19 nghiêm trọng có thể phá vỡ sự hình thành của các tế bào này. Một số nghiên cứu trước đây về khả năng miễn dịch Covid-19 cũng làm dấy lên nghi ngờ, với mức độ kháng thể giảm ngay sau khi phục hồi, theo dữ liệu.  Nhóm của Ellebedy đã theo dõi quá trình sản xuất kháng thể ở 77 người đã khỏi bệnh từ hầu hết các trường hợp nhẹ của Covid-19 . Đúng như dự đoán, các kháng thể Sars-CoV-2 đã giảm mạnh trong 4 tháng sau khi nhiễm bệnh. Nhưng sự suy giảm này đã chậm lại và cho đến 11 tháng sau khi nhiễm bệnh, các nhà nghiên cứu vẫn có thể phát hiện ra các kháng thể nhận dạng protein tăng đột biến Sars-CoV-2.     Coronavirus gây chết người như thế nào? Những gì được biết về các trường hợp ở Đức? Làm cách nào để tự bảo vệ mình khỏi Sars-CoV-2? Chúng tôi trả lời những câu hỏi này và hơn thế nữa trong Câu hỏi thường gặp của chúng tôi. Bạn có thể đọc thêm về chủ đề trên trang tiêu điểm của chúng tôi "Một loại coronavirus mới đang thay đổi thế giới". Chúng tôi cũng đã tóm tắt phạm vi bảo hiểm trên toàn thế giới của "Người Mỹ khoa học", "Khoa học phổ thông" và các ấn bản quốc tế khác trên một trang.   Để xác định nguồn gốc của các kháng thể, nhóm Ellebedy đã thu thập các tế bào nhớ B và tủy xương từ một nhóm nhỏ những người tham gia. Bảy tháng sau khi phát triển các triệu chứng, hầu hết những người tham gia này vẫn có các tế bào B bộ nhớ nhận ra Sars-CoV-2. Trong 15 trong số 18 mẫu tủy xương, các nhà khoa học đã tìm thấy quần thể cực kỳ thấp nhưng có thể phát hiện được của BMPC, sự hình thành của chúng được kích hoạt bởi nhiễm coronavirus của những người tham gia từ bảy đến tám tháng trước đó. Nồng độ của các tế bào này ổn định ở cả 5 người nộp mẫu tủy xương khác vài tháng sau đó.       Bổ sung Corona tiêm chủng có thể cần phải   Rafi Ahmed, một nhà miễn dịch học tại Đại học Emory ở Atlanta, Georgia, người đã giúp phát hiện ra các tế bào vào cuối những năm 1990 , cho biết: “Đây là một quan sát rất quan trọng” . Vẫn chưa rõ mức độ kháng thể sẽ như thế nào về lâu dài và liệu chúng có cung cấp bất kỳ biện pháp bảo vệ nào hay không, Ahmed cho biết thêm . “Chúng tôi vẫn đang ở giai đoạn đầu. Chúng tôi sẽ không nhìn vào năm hoặc mười năm sau khi nhiễm trùng. "     Vắc xin mRNA Biontech / Pfizer được cho là có tác dụng kích thích cơ thể tạo ra các tế bào giống nhau. Nhóm của Ellebedy đã nhìn thấy những dấu hiệu đầu tiên của điều này. Nhưng sự tồn tại của quá trình sản xuất kháng thể, cho dù được kích hoạt bởi việc tiêm chủng hay do nhiễm trùng, không đảm bảo khả năng miễn dịch lâu dài đối với Covid-19. Do các biến thể Sars-CoV-2 mới có thể chống lại các kháng thể, nên có thể cần phải tiêm phòng bổ sung để khôi phục các giá trị, Ellebedy nói. "Tôi đoán là chúng ta sẽ cần một bộ tăng cường."

Mazurka Chopin Dang Thai Sơn

 

Mình thích bài Mazurka

DN

Đọc sách

 

Đọc sách

ĐỪNG TIN VÀO NGẪU TƯỢNG!

 

Tri thức là sức mạnh!”: 

câu khấu hiệu dứt khoát như I tiếng kèn xung trận của nam tước Francis Bacon (1561 -1626) đánh dấu bước ngoặt từ thời Trung cố châu Âu sang thời hiện đại. Tri thức là hoa trái. Nhưng, muốn thu hoạch vụ mùa, trước hết phải vun xới mảnh đất trồng trọt, gạt hết sỏi đá, cỏ gai.

Gần 20 năm trước Luận văn về phương pháp (1637) của René Descartes, 70 năm trước Luận văn về sự hiểu biết của con người (1689) của John Locke, một thế kỳ rưỡi trước Phê phán lý tính thuần tuỷ (1781) của Immanuel Kant, Bacon đã đặt viên đá đẩu tiên cho tư duy khoa học hiện đại với tác phẩm Công cụ mới (Novum Organum - 1620).

Bốn ngẫu tượng bắt tù binh

Tại sao đặt tên là Công cụ mới?

Rõ ràng Francis Bacon muốn biên soạn một công trình để đối trọng với bộ Công cụ lừng danh suốt gấn hai ngàn năm của Aristoteles. Bacon hoài nghi cả quyển uy tưởng như bất khả xầm phạm của Aristoteles, không còn tin vào logic học và triết học Aristoteles nữa, và muốn đặt một cơ sở mới mẻ cho việc thu hoạch tri thức thực sự vững chắc. Nhớ ơn bậc tiền bối, Immanuel Kant đã trần trọng trích dẫn một cầu nói của Francis Bacon làm để từ cho ấn bản lẩn thứ hai quyển Phê phán lý tính thuẩn tuý (1787) bất hủ của mình.

Bacon dành phẩn thứ nhất của Công cụ mới để làm công việc “dọn sạch mặt bằng”:    vạch trần những nguyên nhân tâm lý gầy ra lầm lẫn của con người. Những thái độ sai lầm - từ đó nảy sinh những lỗi tư duy - bị ông gọi là những ngẫu tượng (idole). Ngẫu tượng là một hình ảnh bám rễ rất sầu, chiếm lĩnh tinh thẩn con người, được tôn thờ nhưng lại không có thực chất nào cả và là những rào cản cho nhận thức. Ngẫu tượng là thần tượng giả mạo. Với cách đặt vấn đề như thế, Bacon không chỉ là người mở đấu cho thuyết duy nghiệm mà còn khai sinh môn tâm lý học hiện dại.

Trong “Cách ngôn” thứ 39 thuộc phẩn đầu của quyển sách, F. Bacon viết: 

“Có bốn loại ngẫu tượng bắt đầu óc ta làm tù binh...: loại thứ nhất là ngẫu tượng Bộ lạc, loại thứ hai là ngẫu tượng cái Hang, loại thứ ba là ngẫu tượng cái Chợ và loại thứ tư là ngẫu tượng Sân khấu". 

Ngẫu tượng Bộ lạc thuộc về bản tính chung của loài người. Ngẫu tượng cái Hang nảy sinh trong đẩu óc cá nhân mỗi người. Loại thứ ba (cái Chợ) là những sai lầm liên quan đến ngôn ngữ, và loại thứ tư (Sân khấu) là do sự nguy biện và khiếm khuyết về học vấn. Ông dùng hình ảnh “sân khấu” với tấm màn nhung của nó như là một biểu trưng cho bao tấn"trò đời. Không phải ngẫu nhiên khi cuối thế kỷ 19, người ta cứ nghĩ ông mới là tác giả đích thực của những vở kịch mang tên Shakespeare!

Ngẫu tượng Bộ lạc

Bacon xem đây là nguồn gốc chủ yếu của những sai lấm bắt nguồn từ... “phần cứng” của con người, tức những gì nằm trong bản tính tự nhiên và cấu trúc sinh học của loài người. Trước hết, những ấn tượng của giác quan cũng như những chiến lược tư duy của ta để xử lý những ấn tượng ấy thường không phản ánh đúng thực tại, mà chi phản ánh những thước đo chủ quan của chúng ta. Giống như một tấm gương kém chất lượng phản ánh méo mó thực tại, đầu óc ta trộn lẫn những điểu bất cập của bản thân với những gì ta nhận biết được vể bên ngoài. Hậu quả thứ nhất: ta thường có thói quen giản lược hoá mọi việc, ưa chuông những sự phân loại hời hợt.  

Lý do là vì ta muốn nhận ra trật tự và quy luật ở khắp nơi, ngay cà khi chúng không thực sự tồn tại. Ảo tưởng này về trật tự và tính bền vững ngăn không cho ta nhận ra rằng nhiều sự vật và tình huống thực ra là duy nhất và độc đáo. Do dó, phản ứng của ta cũng hời hợt và bất túc. Khoa học dã phải trả giá nhiều cho căn bệnh này: chẳng hạn, ta cứ muốn di tìm một cách giải thích đơn giản cho hầu hết mọi hiện tượng vật lý. Thuyết tương đối, cơ học lượng tử, thuyết hỗn độn... mới làm thay đổi lối nhìn này trong thời gian gần đây mà thôi.

Hậu quả thứ hai: một khi đã chấp nhận quan điểm nào đó là đúng - do sở học hữu hạn hay do quan niệm phổ biến của một thời đại, ta chỉ muốn đi tìm những bằng chứng để bảo vệ quan điểm ấy, và sẵn sàng nhắm mắt trước những bằng chứng hay kinh nghiệm ngược lại. Rất nhiều những điều xác tín và cả mê tín trong nhận thức thường ngày của ta sẽ - bằng cách tinh vi hơn - thâm nhập nhận thức khoa học và thế giới quan của ta nữa. Nói khác đi, đầu óc con người ưa thích điểu tích cực, ghét điều tiêu cực, hơn là dám nhìn thẳng vào sự thật, bởi luôn quên rằng cái tiêu cực, phủ định cũng hết sức cần thiết trong việc di tìm sự thật.

Hậu quả nữa là khái quát hoá và trừu tượng hoá một cách vội vàng. Những ấn tượng mạnh hay những kinh nghiệm bản thân dễ dàng trở thành những kết luận chung và tiêu biểu: bị một ai đó lừa gạt hay xâm phạm, ta ác cảm một cách vô thức với tất cả những ai thuộc giới ấy! Qụá tin vào những gì mắt thấy tai nghe, ta sẵn sàng phủ nhận sự tổn tại của những gì nằm ngoài phạm vi ấy: chính diều này đã làm chậm lại rất nhiều những phát kiến của khoa học như về vi trùng, các hiện tượng điện từ, hạt nhân v.v. Rõ ràng, việc thiếu dữ liệu thường nghiệm lúc ban đầu chưa nói lên được điểu gì về sự tồn tại hay không tổn tại của sự vật.

 

Tình và lý

 

“Tình” nói ở đây là xúc cảm chủ quan. Đọc một quyển sách hay học một người thầy có ác cảm hoặc thiện cảm với một vấn để gì, ấn tượng ấy có thê’ đeo bám ta suốt đời. Nó cũng là sự yếu đuối của bản thân trước những sự việc hay tình huống gay go, bởi việc đương đấu với chúng đòi hỏi quá nhiều nỗ lực và thử thách. Việc làm ấy có thể đe doạ làm sụp đổ ảo tưởng của ta, buộc ta phải thách thức và xung đột với những quyển uy đã được xác lập. Trong khi đó, thời hiện đại đối diện với nhiều vấn để chưa từng có, đòi hỏi phải có những cách nhìn nhận và những giải pháp tỉnh táo, phi quy ước.

Bacon sẽ bàn tiếp vể ngẫu tượng thứ hai: đừng tiếp tục đào hang cho chính mình!.

 

 

CON CÓC TRONG HANG...

Mượn hình ảnh con cóc và cái hang, ta chỉ muốn nhớ lại thân phận tù túng và tầm nhìn thiển cận của mỗi người chúng ta như những tù nhân bị trói chặt, mắt chỉ được nhìn về một hướng trong dụ ngôn Hang động nối tiếng của Platon (Platon và việc thực hiện ý tưởng, trang 33). Francis Bacon dựa vào ấn dụ này đế bàn tiếp v'ê nguồn gốc thứ hai gây nên những sai lầm của ta: ngẫu tượng Cái hang.

Từ trong hang tối

Bên cạnh việc quá tin vào giác quan như thói quen thuộc bản tính chung của loài người (ngẫu tượng Bộ lạc), ngẫu tượng Cái hang nói lên các đặc điểm và các chiến lược tư duy tiêu biểu của mỗi cá nhân. Chúng sẽ dẫn dắt ta đến chỗ phạm sai lầm do những nguyên nhân chủ quan. ‘‘Mỗi người chúng ta đểu có một cái hang hay một sào huyệt của riêng mình” và tất nhiên, chỉ có thể nhìn sự vật từ tấm nhìn của... con ếch ngồi đáy giếng. Chính cấu trúc thể xác và tinh thần của ta - chịu ảnh hưởng của nguồn gốc xuất thân, của nền văn hoá, giáo dục và kinh nghiệm bản thân - sẽ “khúc xạ và xuyên tạc ánh sáng tự nhiên”. Tầm nhìn hạn hẹp ấy là bộ lọc cho tất cả những gì ta thấy, nghe, đọc hay trao đổi với người khác... Bacon nêu ra mấy biểu hiện chính yếu:

-     Ta thích nhấn mạnh và để cao quá mức những cách nhìn hay cách nghĩ nào trùng hợp với tri kiến thiển cận của mình. Ta đánh giá những tri thức của cá nhân mình cao hơn

tri thức của người khác, từ đó, bám chặt vào những lý thuyết và hệ tư tưởng do chính mình tạo ra hay được mình xác tín. Tuỳ theo cấu tạo tinh thần của mỗi người, hoặc ta ưa tìm tòi và nhấn mạnh những điểm dị biệt trong sự vật hoặc chỉ thích tập trung vào những chỗ giống nhau. Cả hai thái độ thường dẫn đến sự cực đoan trong mọi việc phán đoán và đánh giá.

-     Một mặt, ta dễ đánh mất mình trong những chi tiết, thấy cầy không thấy rừng. Thái cực ngược lại là thấy rừng không thấy cây. Có người cực kỳ yêu chuộng và sùng bái những gì cổ xưa, truyền thống; có người lại chỉ ham thích cái mới, cái thời thượng. ít có ai thực sự đạt được một sự cân bằng giữa hai cách tiếp cận khác nhau ấy. Hậu quả là những gì đã có cơ sở vững chắc sở dĩ bị từ khước chỉ vì chúng cũ và không mới: “ta đổ xô đi phát minh cái bánh xe!”. Ngược lại, cái mới thường bị nghi ky và phản bác chỉ vì nó... mới và không tương thích với lối nhìn cổ truyền và định kiến đã bám rễ quá sâu. Thật khó đi tìm cho được những gì có giá trị lâu bền, thay vì bám vào những quan niệm nhất thời!

-       Chúng ta gắn bó với một ngành nghề, một học thuyết,

 

một tín ngưỡng vì ta quá say mê vị tổ sư, nhà sáng lập và những thành tựu trong quá khứ của nó, cũng như vì ta đã dành gần trọn đời để theo đuổi, chịu bao gian khổ và đã quá quen thuộc với nó. Mang tâm trạng này đi vào các lĩnh vực có tính khái quát cao như triết học hay khoa học, người ta dễ bóp méo sự thật, gò ép thực tại cho phù hợp với sơ đổ tư duy của mình. Bacon nhìn thấy điểu ấy đã xảy ra ngay cả với những nhà đại tư tưởng như Aristoteles: triết học tự nhiên cùa ông chỉ là... con sen cho logic học của ông. Ta nhớ đến nhận định khét tiếng của Hegel, một đại triết gia khác: nếu sự kiện không đúng với lý thuyết, thì đó là... lỗi của sự kiện!

Nếu sự thật hay ánh sáng chỉ có thể có ở bên ngoài cái hang - như cách nhìn của Platon - thì không lạ gì khi còn ở trong hang, ta ẳt sẽ xem chúng là những gì vô nghĩa, hoặc nếu có bàn vế chúng, ta chỉ bàn vể những gì vô nghĩa. Từ mấy thế kỷ trước, cách đặt vấn đề của Bacon vô hình trung đã dự đoán được cao trào phê phán siêu hình học - được gọi là “tư duy hậu - siêu hình học” - từ cuối thế kỷ 19 và trong thế kỷ 20!

Con cóc ngồi đó...

Một trở lực khác trên con đường đi tìm chân lý từ cái hang bé nhỏ của mình là quen nhầm tưởng ước mơ của mình là thực tại. Con tôi, món hàng của tôi, thành phố của tôi, đất nước tôi, nền văn hoá của tôi là... nhất! Xu hướng tự mãn đầy huyễn hoặc và đơn giản hoá này không hằn do lười biếng. Ngay những người chăm chỉ, cần cù nhất cũng rất SỢ nhìn vào sự thật, khi nó đe doạ làm sụp đổ ảo tưởng của mình. Yêu ảo tưởng nhưng luẩn quẩn, bất lực là cố tật của... con cóc trong hang: “con cóc nhảy ra, con cóc ngôi đó, con cóc nhảy đi...”

Nguy hiểm hơn cả, theo Bacon, là quá xem trọng kinh nghiệm bản thần. Một mặt, kinh nghiệm bản thân là quan trọng, vì không có gì thay thế được nó cả. Nhưng mặt khác, nó trở nên nguy hại khi ta dùng nó để tự bịt mắt mình và phê phán tất cả những gì bản thân mình chưa nếm trải. Kinh nghiệm bản thần là con dao hai lưỡi. Nó vừa giúp ta không ngây thơ trở thành nạn nhân của những huyền thoại, nhưng cũng cản trở không cho ta kịp thời nhận ra những chần trời mới, những giải pháp mới. Biết bao những “trò lập dị thời thượng” vốn bị chế nhạo hay khinh miệt lúc ban đẩu rút cục đã trở thành những đôi hài bảy dặm mang lại những tiến bộ vượt bực trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Đi kèm với lợi quyền, kinh nghiêm bản thân hẹp hòi càng nguy hiểm và là lực cản ngoan cố nhất đối với sự tiến bộ. Bởi vì, trong trường hợp đó, dù mang chiếc kính màu hống hay màu đen, kết quả vẫn là một: lấy thiên kiến chủ quan thay cho sự đánh giá khách quan, thủ tiêu mọi sự phê phán, đối thoại.

“Tư duy phản biện”

Các nhận xét thẳng thắn của Bacon là một bộ phận trong di sản quý báu góp phần hình thành môn học đang rất phổ biến đầu thế kỷ 21: môn tư duy phản biện (critical thinking). Nguyên tắc và mục đích của môn học này đã được Bacon nêu rõ: “Ta không được phép thu hẹp vũ trụ cho vừa vặn với ranh giới của năng lực hình dung của ta, như cách làm quen thuộc trước nay. Trái lại, ta phải mở rộng biên cương của tri thức để đủ sức nắm bắt được chân tướng của vũ trụ”.

 

 

LƯỠI KHÔNG XƯƠNG...

Trăng lặn. Mặt trời mọc...”, cách nói quen thuộc và đầy hình tượng ấy thật ra... không đúng. Mặt trời chẳng từ đâu mọc lên và mặt trăng chẳng lặn đi đâu hết! Những "sai lầm” mang lại sự linh hoạt, hấp dẫn cho ngôn ngữ và văn chương nghệ thuật sẽ không còn vô hại khi đi vào thế giới khoa học.

Hiểu ngôn ngữ như là phương tiện truyền thông, Francis Bacon yêu cấu sự chính xác và gọi những sai lầm ấy là ngẫu tượng cái Chợ. Từ gợi ý của Bacon, thế kỷ 20 còn nhận ra rằng ngôn ngữ không chỉ là phương tiện truyền thông mà còn là không gian hành động xã hội tạo nên sự cảm thông, đoàn kết cũng như gây ra bao thị phi, xung đột và áp bức. Ngôn ngữ ẩn giấu nguy cơ to lớn: khả năng xuyên tạc, lừa dối và thống trị.

Trong gọng kềm ngôn ngữ

Tư duy của chúng ta gắn liền với việc sử dụng ngôn ngữ.

Vì thế, hầu như rất khó thoát khỏi những ảo tượng và những chiếc bẫy rập có nguồn gốc sâu xa trong lời ăn tiếng nói hàng ngày. Ngôn ngữ là những quy ước và là một bộ phận cấu thành của văn hoá tư duy. Khi đấy rẫy khiếm khuyết, chúng là các rào cản tinh thẩn thật khó vượt qua để đi đến chân tướng của sự vật. Ta rất muốn tin rằng chính tư duy của ta là kẻ làm chủ ngôn ngữ. Khổ nỗi, sự thật thường ngược lại.

Việc sử dụng ngôn ngữ bắt nguổn từ lời nói thường ngày, vốn có xu hướng giản lược. Những ngộ nhận nằm ngay trong cấu trúc và nội dung định nghĩa của những ngôn từ. Có thể nói ngôn ngữ là một loại “phần cứng” quy định ranh giới cho “phần mềm” là những tư tưởng của ta. Ta chỉ có thể suy nghĩ những gì ngôn ngữ chúng ta cho phép, và ta khó đi đến những sự phân loại và phân biệt nào không nằm sẵn trong cấu trúc của ngôn ngữ chúng ta.

Theo Bacon, ngôn ngữ dẫn dắt ta đến sai lẩm chủ yếu bằng hai con đường:

-    Ta đặt tên cho những sự vật không hề có thực, nhưng những tên gọi này lại có ảnh hưởng rất lớn đến tâm tư và cách hành xử của ta. Không chỉ... “Ông Địa”, “Thần Tài” mới mang lại bao niềm vui và nỗi buồn cho những vị... ham đánh đề, mà cả những khái niệm có vẻ rất khoa học cũng đã không ngừng đánh lừa những đẩu óc khoa học. Chẳng hạn, hàng thế kỷ, nhiều nhà khoa học tin vào một chất “ether” nào đó như là mồi trường vận động của vật chất, trước khi tỉnh ngộ rằng nó chi là một sản phẩm hoang đường.

-    Mặt khác, ta lại có rất nhiều từ ngữ để đặt tên cho những sự vật có thực, nhưng do sự trừu tượng hoá vụng vể hay diễn dịch vội vã từ thực tại, các từ ngữ ấy rất mơ hồ, bất định, không chính xác. Ngẫm nghĩ xem, bạn sẽ dễ dàng phát hiện vô số những từ ngữ thuộc loại ấy. Thêm vào đó, ta thường sử dụng

ĨRO(HUỴ[HTRIÍTHO( ♦ 129

nhiều từ ngữ theo quán tính mà ít khi tiến hành quan sát và phần tích nội dung thực sự của chúng. Chẳng hạn, ta dễ nhận ra một nhà lãnh đạo có tài, nhưng không dễ dàng chút nào để xác định một cách khách quan những phẩm chất lãnh đạo để thực sự hiểu những gì đã tạo nên mệt nhà lãnh đạo như thế, và xét xem, liệu những phẩm chất, năng lực ấy có thể truyền đạt hay huấn luyện được hay không. Ta cũng dễ dàng cả tin vào những “huyền thoại” chỉ vì chúng đưực phát biểu hay trình bày một cách hào nhoáng. Xu hướng này bắt nguồn từ ảo tưởng rằng sự vật hay công việc nhất định sẽ mang lại những thành quả tốt đẹp chỉ nhờ chúng được khoác lớp vỏ ngôn ngữ trịnh trọng, khả tín.

Ngẫu tượng cái Chợ dựa trên lòng tin sai lầm rằng những gi mọi ngứời xem là đúng thì cũng tự động là đúng! Giống như ở giữa chợ, ta “mua” những từ ngữ và ý tưởng của người khác, và “bán” cho họ những từ ngữ và ý tưởng của ta. Bao lầu mọi người đểu hài lòng thì mọi việc đều ổn thoả. Những quy ước ngôn ngữ có sức mạnh khủng khiếp, mặc dù không phải lúc nào cũng phản ánh đúng thực tại. Chính vì thế, vào buổi bình minh của nển khoa học hiện đại, Francis Bacon là người đầu tiên nhấn mạnh đến yêu cầu phải làm cho ngôn ngữ được trong sạch và chính xác. Theo ý nghĩa đó, ngẫu tượng cái Chợ là một ẩn dụ quan trọng khác trong lịch sử của tư duy phản biện, vì nó minh hoạ sự cẩn thiết của việc làm cho tư tưởng được trong sáng, điều kiện tiên quyết cho tư duy khoa học.

“Bước ngoặt ngôn ngữ học”

 

Ngẫu tượng cái Chợ còn gựi ý nhiều khía cạnh hệ trọng khác nữa của ngôn ngữ. Chúng có nguồn gốc xa xưa từ cuộc

tranh luận triết học sôi nổi nhất ở thời trung cồ, rồi được đào sâu và phát triển trong triết học hiện đại. Từ chỗ xem tư duy đi trước ngôn ngữ, xem khái niệm (như là sản phẩm của tư duy và là bản chất bền vững của sự vật) đi trước từ ngữ (như cái vỏ quy ước nhất thời của khái niệm), triết học hiện đại hầu như có cách nhìn ngược lại. Chính cách nhìn mới mẻ ấy đã thực sự tạo ra một cuộc cách mạng trong triết học: từ nền triết học lấy ý thức làm trung tầm (với tư duy là hình thức cao cấp nhất) chuyển sang nền triết học lấy ngôn ngữ làm trung tâm. Cuộc cách mạng ấy được gọi là “bước ngoặt ngôn ngữ học” trong triết học đương đại. Ta sẽ còn có dịp đề cập những vấn đề rất phức tạp và thú vị này. Ở đây, tiếp theo mạch suy nghĩ của Bacon, chỉ xin nhấn mạnh thêm hai điểm liên quan đến ngẫu tượng cái Chợ.

“Thơn thớt nói cười”...

Sở Khanh dùng lời đường mật để đưa Kiều vào bẫy. Khi họ Sở cam kết Nàng đà biết đến ta chăng, bể trầm luân lấp cho bắng mới thôi! và hẹn hò giờ giấc cụ thể để dẫn Kiều “trốn thoát”, những lời nói ấy không đơn thuần truyền đạt thông tin mà còn thực hiện một hành động lừa bịp đẩy ác ý - Bể ngoài thơn thớt nói cười, mà trong nham hiểm giết người không dao. Triết học hiện đại dành cho hiện tượng này một thuật ngữ chuyên môn: “hành vi ngôn ngữ”. Cam kết, hứa hẹn, tuyên bố, ra lệnh... ngôn ngữ còn là hành vi gây ra hậu quả, chứ đâu phải chỉ là lời nói gió bay! Kể sao hết bao nhiêu tội ác và bao nhiêu nạn nhân của trò chơi ngôn ngữ, của việc đánh tráo và lạm dụng khái niệm. Thêm nữa, ngôn ngữ càng có sức biểu cảm bao nhiêu, càng dễ mang tính bạo lực bấy nhiêu. Ca tụng lên tận mây xanh hoặc vùi dập xuống bùn đen, ngôn ngữ đểu phô bày tính bạo lực của nó: gây ảo tưởng và khổ đau cho người khác. Xin cảnh giác: tiếng Việt đẹp đẽ và thâm thuý của chúng ta cũng là một ngồn ngữ rất giàu tính biểu cảm!

LƯỠI KHÔNG XƯƠNGs

Trò chơi “bịt mắt bắt dê” không mất đi cùng với tuổi thơ! Khi lớn lên, thay vì chịu bịt mắt bằng mảnh vải để vui đùa, ta lại tự nguyện để cho những định kiến và những niềm xác tín chắc nịch làm cho mình... có mắt như mù.

Khác với ba ngẫu tượng trước đây (ngẫu tượng Bộ lạc, ngẫu tượng cái Hang, ngẫu tượng cái Chợ) có nguồn gốc từ bản tính tự nhiên của con người và những giới hạn khách quan của ngôn ngữ, sai lẩm lần này do ta tự chuốc lấy một cách tự nguyện. Francis Bacon gọi đó là ngẫu tượng Sần khấu.

Cuộc hí trường

Bacon viết: “Tôi đặt tên là ngẫu tượng Sần khấu, vì, theo tôi, tất cả những hệ thống (triết học và tri thức) mà ta tiếp thu đều chỉ là những vở kịch nhiều hồi được dàn dựng theo sự hư cấu”. Cách viết khá cực đoan và gay gắt ấy thực ra là để cảnh báo một việc: phẩn lớn những điểu xác tín của ta về thế giới quan lẫn nhân sinh quan đểu không bắt nguồn từ sự suy nghĩ chín chắn. Ta thản nhiên chấp nhận những gì do truyền thống văn hoá và giáo dục của ta mang lại, mà ít khi chịu phản tỉnh hay dám phê phán. Chấp nhận quyển uy và giá trị hiệu lực của truyền thống đã được xác lập tức là cũng dễ dàng chấp nhận cả những sai lẩm và khiếm khuyết của nó. Không có gì quyến rũ hơn là những ý tưởng đã chứng tỏ ít nhiều thành công trong quá khứ. Cũng không có gì lầm lẫn hơn là tưởng chúng sẽ vĩnh viễn có giá trị và bảo đảm những thành công trong tương lai.

Bacon thường tỏ ra “bất kính” trước di sản tư tưởng quá khứ. Điều này có thể hiểu được từ tính cách cứng cỏi của riêng ông, nhưng cũng từ phản ứng quyết liệt trước môi trường sinh hoạt tinh thẩn còn rất độc đoán và mê tín của thời đại ông. Tuy nhiên, nhiều nhận định phê phán của ông vể những tín điểu và những hệ thống tư tưởng đang thống trị lúc bấy giờ vẫn không mất đi tính thời sự. Bacon nhận thấy có ba hệ thống hay ba lể lối tư duy chủ yếu mang đặc trưng của ngẫu tượng này: giáo điểu, duy nghiệm và mê tín.

-    Hệ thống hay lể lối tư duy “giáo điều” thường đến từ trường phái duy lý. Theo Bacon, nhà nguy biện giáo điều ít khi chịu kiểm nghiệm những phán đoán và kết luận của mình bằng thực tại và kinh nghiệm. “Họ thường có kết luận từ trước chứ không chịu tham khảo kinh nghiệm mà lẽ ra phải làm, rồi áp đặt vấn đề theo ý muốn của mình, và khi cần viện dẫn kinh nghiệm thì cố uốn nắn cho phù hợp với sơ đồ có sẵn”. Ông dám nêu đích danh trường hợp điển hình là Aristoteles, một bậc “vạn thế sư biểu” của phương Tầy! May cho nhiều nhà tư tưởng sinh sau ông!

-      Hệ thống hay lể lối tư duy duy nghiệm quá tự tin vào

một số kết quả nghiên cứu thường nghiệm và rồi cũng hấp tấp rút ra những kết luận và những nguyên tắc phổ quát không đủ cơ sở. Ví dụ điển hình đương thời là những kết luận “động trời” của môn giả kim, tiền thân của ngành hoá học ngày nay. Bacon thường kể trường hợp nồi tiếng của William Gilbert (yểtừtính, 1600): sau một số công trình nghiên cứu khá cặn kẽ về các đặc tính của nam châm, Gilbert khái quát hoá vội vàng và liều lĩnh, rằng quỹ đạo của những hành tinh xoay quanh mặt trời có được là nhờ từ tính!

- Sau cùng, những sai lầm từ sự “mê tín” còn phổ biến hơn nữa và cũng là nguy hiểm nhất. Những “sư tổ” trong lĩnh vực này thường trộn lẫn chần lý với thần thoại, kinh nghiệm với hoang tưởng, tri thức với lòng tin. Bacon nêu tên Pythagoras (triết gia và nhà toán học cố Hy Lạp tin vào sức mạnh thần bí của con số) như trường hợp điển hình.

Con nhện, con kiến hay con ong?

Nhìn chung, bốn loại ngẫu tượng mà ta vừa làm quen không chỉ là những chỉ báo về sự yếu đuối và dễ phạm sai lầm của con người nói chung, mà trước hết, nói lên nỗ lực tự phê phán của bản thân Bacon, một tượng đài sừng sững mở đấu thời cận đại. Ý nghĩa then chốt của nỗ lực này là việc nhận ra rằng: tư duy phê phán không phải là cái gì tự nhiên, trái lại, đòi hỏi lao động trí tuệ vừa dũng cảm, vừa kiên trì. Bacon kết luận công cuộc khảo sát của mình về các trở lực này như sau: “Ta không thể nào chia tay được với những sai lẩm và ngẫu tượng này, bởi chúng gắn liền với bản tính tự nhiên và điểu kiện sinh hoạt của chúng ta; vậy, chỉ có sự quan tâm thường xuyên đến chúng mới là điều hệ trọng bậc nhất đế điểu chỉnh nhận thức”.

Tuy chỉ mới là một nhân vật giao thời giữa nến siêu hình *học cổ truyền và nền triết học/khoa học hiện đại, Francis Bacon dành cho hậu thế một lời khuyên đáng giá: không nên làm như con nhện chỉ đơn độc nhả tơ từ những gì có sẵn bên trong chính mình (như các nhà giáo điểu), hay như những con kiến chỉ biết cẩn mẫn thu thập chất liệu (như các nhà duy nghiệm thuần tuý) mà hãy nỗ lực xử lý và tinh chế chất liệu như con ong tạo mật từ trăm hoa.

Suy nghĩ một cách có phê phán, nói một cách mạch lạc, viết một cách rõ ràng, đó là ba phương chầm được nêu ra từ 400 năm trước như những yêu cầu đấu tiên trên con đường lao động trí tuệ để hy vọng có được chút mật ngọt của tư duy.